भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने पुन्हा एकदा अंतराळ क्षेत्रात आपली क्षमता सिद्ध केली आहे. ISRO च्या शास्त्रज्ञांनी रविवारी LVM3-M5 रॉकेटच्या स्वदेशी विकसित C25 क्रायोजेनिक स्टेज वर एक महत्त्वपूर्ण प्रयोग यशस्वीरीत्या पूर्ण केला. या रॉकेटने CMS-03 हे देशातील सर्वात जड (4,410 किलो वजनाचे) कम्युनिकेशन उपग्रह पृथ्वीच्या नियोजित कक्षेत यशस्वीरित्या स्थापन केले.
ISRO चे अध्यक्ष व्ही. नारायणन यांनी मिशन कंट्रोल सेंटरमधून सांगितले की, उपग्रह कक्षेत पोहोचल्यावर C25 क्रायोजेनिक स्टेजचा थ्रस्ट चेंबर पुन्हा प्रज्वलित करण्यात आला — हा प्रयोग प्रथमच यशस्वीरित्या पार पडला आहे.
या प्रयोगाचे महत्त्व
या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात एका मोहिमेत अनेक उपग्रह विविध कक्षांमध्ये सोडणे शक्य होईल. नारायणन म्हणाले,
“ही पुनःप्रज्वलन प्रक्रिया आमच्यासाठी एक मोठं पाऊल आहे. भविष्यात ‘बहुबली रॉकेट’ LVM3 च्या साहाय्याने विविध कक्षांमध्ये एकापेक्षा अधिक उपग्रह सोडता येतील.”
मिशन डायरेक्टर टी. व्हिक्टर जोसेफ यांनी सांगितले,
“LVM3 च्या सलग आठव्या यशस्वी मोहिमेचा आम्हाला अभिमान आहे. या वेळी रॉकेटने भारतातून प्रक्षेपित झालेला सर्वात जड कम्युनिकेशन उपग्रह CMS-03 नियोजित कक्षेत पोहोचवला आहे.”
शास्त्रज्ञांची संयमित वाटचाल
मोहिम यशस्वी झाल्याची घोषणा झाल्यानंतरही शास्त्रज्ञ लगेच आनंद साजरा करताना दिसले नाहीत. त्याबाबत नारायणन यांनी स्पष्ट केलं की,
“आम्ही साजरा लगेच केला नाही कारण आम्ही त्या ‘महत्त्वपूर्ण प्रयोगा’ची प्रतीक्षा करत होतो. CMS-03 उपग्रह वेगळा झाल्यानंतर आम्ही नियोजित प्रयोग यशस्वीरित्या पार पाडला.”
भारताच्या अंतराळ क्षेत्रात नवा अध्याय
ISRO च्या या यशामुळे भारताची अंतराळ संशोधन आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील प्रतिष्ठा अधिक वृद्धिंगत झाली आहे. भविष्यातील मोहिमांसाठी ही पुनःप्रज्वलन तंत्रज्ञान क्षमता अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer):
वरील माहिती ही विविध वृत्तस्रोतांवर आधारित आहे. लेखाचा उद्देश केवळ माहिती देणे हा आहे. अधिकृत व तांत्रिक तपशीलांसाठी ISRO च्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
