हैदराबाद : भारत संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत असून स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या बळावर आपली सुरक्षा अधिक मजबूत करत आहे. याच पार्श्वभूमीवर संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी ‘प्रोजेक्ट कुशा’ या स्वदेशी हवाई संरक्षण प्रणालीला भारताच्या सुरक्षेसाठी ‘गेम चेंजर’ ठरणारा प्रकल्प असे संबोधले आहे.
हैदराबाद येथे आयोजित प्रगत शस्त्र प्रणाली संकुलाच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलताना त्यांनी या प्रकल्पाचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांच्या मते, भारताने विकसित केलेली ही अत्याधुनिक हवाई संरक्षण प्रणाली देशाच्या सुरक्षा व्यवस्थेला नवी ताकद देणार आहे.
‘प्रोजेक्ट कुशा’ ही संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) विकसित करत असलेली स्वदेशी दीर्घ पल्ल्याची सरफेस-टू-एअर मिसाईल (SAM) संरक्षण प्रणाली आहे. ही प्रणाली शत्रूच्या विविध हवाई धोक्यांना तोंड देण्यासाठी तयार केली जात आहे.
या प्रकल्पामध्ये १५० कि.मी., २५० कि.मी. आणि ४०० कि.मी. क्षमतेच्या इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रांचा समावेश असेल. विशेष म्हणजे ही प्रणाली स्टेल्थ विमान, ड्रोन आणि भविष्यातील अत्याधुनिक हायपरसॉनिक शस्त्रास्त्रांपासून संरक्षण देण्यास सक्षम असल्याचे सांगितले जात आहे.
राजनाथ सिंह यांनी प्रोजेक्ट कुशाची तुलना भगवान श्रीकृष्णांनी द्वापारयुगात उचललेल्या गोवर्धन पर्वताशी केली. ज्या प्रकारे गोवर्धन पर्वताने ब्रजवासीयांचे संरक्षण केले, त्याचप्रमाणे आधुनिक हवाई संरक्षण प्रणाली देशासाठी एक मजबूत सुरक्षा कवच निर्माण करू शकते, असे त्यांनी नमूद केले.
त्यांच्या मते, बदलत्या जागतिक परिस्थितीत कोणत्याही देशासाठी दोन गोष्टी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत—संकट सहन करण्याची क्षमता आणि शत्रूला प्रभावी प्रत्युत्तर देण्याची ताकद. प्रोजेक्ट कुशा या दोन्ही बाबींमध्ये भारताला अधिक सक्षम बनवेल.
संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशी संशोधन आणि उत्पादनाला चालना देणे हे ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियानाचे एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे. प्रोजेक्ट कुशा हा त्याच दिशेने टाकलेला महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे.
या प्रकल्पामुळे देशातील वैज्ञानिक, अभियंते आणि संरक्षण तज्ज्ञांच्या कौशल्याला नवे व्यासपीठ मिळत आहे. तसेच भविष्यात संरक्षण क्षेत्रातील आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
२०२८ ते २०३० या कालावधीत ही प्रणाली कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान, स्वदेशी संशोधन आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने हा प्रकल्प भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
प्रोजेक्ट कुशा हे केवळ एक संरक्षण तंत्रज्ञान नसून भारताच्या वैज्ञानिक क्षमतेचे, आत्मनिर्भरतेच्या ध्येयाचे आणि सुरक्षित भविष्याच्या दिशेने टाकलेल्या ठाम पावलाचे प्रतीक आहे. देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेला अधिक मजबूत आणि आधुनिक बनविणाऱ्या या प्रकल्पाकडे संपूर्ण देश आशेने आणि अभिमानाने पाहत आहे.
डिस्क्लेमर :
हा लेख सार्वजनिकरित्या उपलब्ध वृत्तांवर आणि अधिकृत विधानांवर आधारित माहितीपर स्वरूपात तयार करण्यात आला आहे. संरक्षण क्षेत्रातील प्रकल्प, तांत्रिक तपशील आणि तैनातीची वेळ संबंधित अधिकृत संस्थांकडून वेळोवेळी अद्ययावत केली जाऊ शकते. लेखाचा उद्देश भारताच्या स्वदेशी संरक्षण क्षमतेविषयी माहिती देणे हा आहे.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
