"परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी मोठी स्वप्ने पाहण्याचे धाडस आणि ती पूर्ण करण्यासाठी अथक मेहनत करण्याची तयारी असेल, तर यश तुमच्या पायाशी येते." हनमंतराव गायकवाड यांचा जीवनप्रवास या विचाराचे जिवंत उदाहरण आहे.
सातारा जिल्ह्यातील रहिमतपूर या छोट्याशा गावात वाढलेले हनमंतराव गायकवाड यांचे बालपण अत्यंत संघर्षमय होते. घरात आर्थिक अडचणी होत्या, वडिलांची तब्येत ठीक नव्हती आणि अनेकदा मूलभूत सुविधांचाही अभाव जाणवत होता. घरात वीज नव्हती. त्यामुळे ते आणि त्यांचा भाऊ रात्री चिमणीच्या प्रकाशात अभ्यास करत असत. आईने संसार सांभाळण्यासाठी दागिने विकले आणि मुलांच्या शिक्षणासाठी कोणतीही कसर ठेवली नाही.
शाळेत असताना हनमंतराव यांना केवळ १५ रुपयांची शिष्यवृत्ती मिळत असे. उन्हाळ्याच्या सुट्टीत ते आंबे विकून काही पैसे कमवत आणि त्या पैशातून शिक्षणाचा खर्च भागवत. या संघर्षानेच त्यांच्यामध्ये आत्मविश्वास, मेहनतीची सवय आणि मोठे काहीतरी करण्याची जिद्द निर्माण केली.
पुढे त्यांनी इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये डिप्लोमा पूर्ण केला आणि पुण्यातील विश्वकर्मा इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमधून अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. शिक्षणासाठी त्यांनी शिकवण्या घेतल्या, जॅम आणि सॉस विकले आणि प्रत्येक अडचणीवर मात करत आपला मार्ग तयार केला.
अभियांत्रिकी पूर्ण झाल्यानंतर त्यांची निवड टाटा मोटर्समध्ये झाली. तेथे काम करत असताना त्यांनी कंपनीसाठी एक अभिनव उपाय शोधला. टाकून देण्यात येणाऱ्या केबल्सचा पुनर्वापर करून त्यांनी कंपनीचे तब्बल २ कोटी रुपये वाचवले. त्यांच्या या कार्यामुळे त्यांची दूरदृष्टी आणि व्यवस्थापन कौशल्य सर्वांच्या लक्षात आले.
याच काळात त्यांनी आपल्या गावातील आठ तरुणांना रोजगाराची संधी मिळवून दिली. दुसऱ्यांच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवून आणण्याची ही भावना पुढे त्यांच्या उद्योजकीय प्रवासाचा पाया ठरली.
सन २००१ मध्ये त्यांनी भारत विकास समूह (BVG India Ltd.) ची स्थापना केली. सुरुवातीला स्वच्छता आणि देखभाल सेवा या क्षेत्रात सुरू झालेली ही कंपनी आज देशातील आघाडीच्या सेवा कंपन्यांपैकी एक बनली आहे. संसद भवन, पंतप्रधान कार्यालय, राष्ट्रपती भवन, विमानतळे आणि अनेक मोठ्या उद्योगसमूहांना BVG सेवा पुरवत आहे.
आज BVG समूहामध्ये सुमारे ७० हजार कर्मचारी कार्यरत आहेत. कंपनीचा वार्षिक व्यवसाय हजारो कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. स्वच्छता सेवा, आपत्कालीन आरोग्य सेवा, १०८ रुग्णवाहिका सेवा, कचरा व्यवस्थापन, शेतीतील आधुनिक तंत्रज्ञान आणि ग्रामीण विकास अशा अनेक क्षेत्रांत कंपनी महत्त्वपूर्ण योगदान देत आहे.
हनमंतराव गायकवाड यांची यशोगाथा आपल्याला शिकवते की यशासाठी मोठी पार्श्वभूमी नव्हे, तर मोठी स्वप्ने, कठोर परिश्रम आणि चिकाटी आवश्यक असते. चिमणीच्या प्रकाशात अभ्यास करणारा एक मुलगा आज लाखो लोकांच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवणारा उद्योगसमूह उभा करू शकतो, हे त्यांचे जीवन सिद्ध करते.
त्यांचा प्रवास प्रत्येक विद्यार्थ्याला, तरुणाला आणि उद्योजक होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या व्यक्तीला एकच संदेश देतो—परिस्थिती तुमचे भविष्य ठरवत नाही; तुमची मेहनत, जिद्द आणि आत्मविश्वास तुमचे भविष्य घडवतात.
डिस्क्लेमर :
हा लेख विविध सार्वजनिक स्रोतांमध्ये उपलब्ध असलेल्या माहितीच्या आधारे प्रेरणादायी आणि माहितीपूर्ण स्वरूपात तयार करण्यात आला आहे. काही आकडेवारी आणि तपशील काळानुसार बदलू शकतात. लेखाचा उद्देश हनमंतराव गायकवाड यांच्या संघर्ष, जिद्द आणि उद्योजकीय प्रवासातून प्रेरणा देणे हा आहे.