आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला ‘आषाढी एकादशी’ म्हणतात. हा दिवस पंढरपूरच्या विठोबाच्या भक्तांसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या दिवशी लाखो वारकरी दूरवरून पंढरपूरला पायी वारी करत येतात.
पांडुरंग (विठोबा) या देवतेचा उल्लेख वेदांत किंवा प्राचीन पुराणांमध्ये सविस्तरपणे नाही. मात्र तरीही तो लाखो भक्तांचा जीवनाचा आधार बनलाय.
मूळ कथा पुंडलिकाशी जोडलेली आहे.
पांडुरंग म्हणजे श्रीकृष्णाचं एक भक्तमय रूप.
कट्यावर हात ठेवून उभा असलेला देव, भक्तासाठी प्रतीक्षा करत.
पुंडलिक हा एक अत्यंत कर्तव्यनिष्ठ भक्त होता. तो आईवडिलांची मनापासून सेवा करायचा.
कथेप्रमाणे, श्रीकृष्ण दक्षिणेकडून प्रवास करत असताना पुंडलिकाच्या घरी आले. पण पुंडलिक आईवडिलांच्या सेवेवर लक्ष केंद्रित करत असल्यामुळे त्याने विठोबाला थांबायला सांगितलं आणि विटेवर उभं राहायला सांगितलं.
तोच क्षण – जिथे विठोबा उभा राहिला आणि त्याचं मंदिर निर्माण झालं.
कट्यावर हात ठेवलेली, शांत, शस्त्रविहीन मूर्ती.
डोक्यावर शिवलिंग – शिव-वैष्णव परंपरेचं प्रतीक.
मूर्तीची रचना वालुकामय दगडात – स्वयंभू मूर्ती मानली जाते.
रुक्मिणी आणि इतर पत्न्यांची ही मंदिरात साथ.
संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम यांच्यापासून संत एकनाथ, नामदेव, सावता माळी, चोखामेळा यांसारख्या संतांनी विठोबाची भक्ती सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवली.
पंढरपूर वारी ही केवळ धार्मिक परंपरा नाही, तर सामाजिक एकतेचं प्रतीक आहे.
तारीख: 6 जुलै 2025 (रविवार)
पर्वकाळ: एकादशी दर्शन, वारी, कीर्तन, महापूजा, संत पालख्या
भक्ती ही सर्वोच्च सेवा आहे.
आई-वडिलांची सेवा म्हणजेच ईश्वरसेवा.
शस्त्र नसलेलं रूप म्हणजे क्षमा, प्रेम, संयम.
पंढरपूर म्हणजे भक्तीचं घर.
वेदांत न सापडलेला पांडुरंग, पण भक्तांच्या हृदयात अढळ. त्याच्या प्रतीक्षेत उभा असलेला विठोबा, भक्ताला जीवनात समतेचा, क्षमेशीलतेचा आणि प्रेमाचा संदेश देतो.
????️ या वर्षीच्या आषाढी एकादशीला, चला पांडुरंगाच्या चरणी नतमस्तक होऊया!
आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला ‘आषाढी एकादशी’ म्हणतात. हा दिवस पंढरपूरच्या विठोबाच्या भक्तांसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या दिवशी लाखो वारकरी दूरवरून पंढरपूरला पायी वारी करत येतात.
पांडुरंग कोण? – वेदांत उल्लेख नाही, तरीही अढळ श्रद्धा
पांडुरंग (विठोबा) या देवतेचा उल्लेख वेदांत किंवा प्राचीन पुराणांमध्ये सविस्तरपणे नाही. मात्र तरीही तो लाखो भक्तांचा जीवनाचा आधार बनलाय.
मूळ कथा पुंडलिकाशी जोडलेली आहे.
पांडुरंग म्हणजे श्रीकृष्णाचं एक भक्तमय रूप.
कट्यावर हात ठेवून उभा असलेला देव, भक्तासाठी प्रतीक्षा करत.
पुंडलिकाची भक्ती आणि विठोबाचं आगमन
पुंडलिक कोण होता?
पुंडलिक हा एक अत्यंत कर्तव्यनिष्ठ भक्त होता. तो आईवडिलांची मनापासून सेवा करायचा.
श्रीकृष्णाचे आगमन
कथेप्रमाणे, श्रीकृष्ण दक्षिणेकडून प्रवास करत असताना पुंडलिकाच्या घरी आले. पण पुंडलिक आईवडिलांच्या सेवेवर लक्ष केंद्रित करत असल्यामुळे त्याने विठोबाला थांबायला सांगितलं आणि विटेवर उभं राहायला सांगितलं.
तोच क्षण – जिथे विठोबा उभा राहिला आणि त्याचं मंदिर निर्माण झालं.
कट्यावर हात ठेवलेली, शांत, शस्त्रविहीन मूर्ती.
डोक्यावर शिवलिंग – शिव-वैष्णव परंपरेचं प्रतीक.
मूर्तीची रचना वालुकामय दगडात – स्वयंभू मूर्ती मानली जाते.
रुक्मिणी आणि इतर पत्न्यांची ही मंदिरात साथ.
संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम यांच्यापासून संत एकनाथ, नामदेव, सावता माळी, चोखामेळा यांसारख्या संतांनी विठोबाची भक्ती सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवली.
पंढरपूर वारी ही केवळ धार्मिक परंपरा नाही, तर सामाजिक एकतेचं प्रतीक आहे.
तारीख: 6 जुलै 2025 (रविवार)
पर्वकाळ: एकादशी दर्शन, वारी, कीर्तन, महापूजा, संत पालख्या
भक्ती ही सर्वोच्च सेवा आहे.
आई-वडिलांची सेवा म्हणजेच ईश्वरसेवा.
शस्त्र नसलेलं रूप म्हणजे क्षमा, प्रेम, संयम.
पंढरपूर म्हणजे भक्तीचं घर.
वेदांत न सापडलेला पांडुरंग, पण भक्तांच्या हृदयात अढळ. त्याच्या प्रतीक्षेत उभा असलेला विठोबा, भक्ताला जीवनात समतेचा, क्षमेशीलतेचा आणि प्रेमाचा संदेश देतो.
या वर्षीच्या आषाढी एकादशीला, चला पांडुरंगाच्या चरणी नतमस्तक होऊया!