बर्याच लोकांना रोज अंघोळ करूनही नाभीत कापसासारखी पांढरी किंवा राखाडी मऊ सामग्री दिसते. याबद्दल मनात प्रश्न येतो—हा कापूस येतो कुठून? हा कोणत्या आजाराचे लक्षण तर नाही ना?
आयुर्वेद आणि आधुनिक विज्ञान दोन्ही सांगतात की नाभीत कापूस जमा होणे (navel fluff) हे पूर्णपणे नैसर्गिक आहे.
नाभी हा शरीरातील एक महत्त्वाचा केंद्रबिंदू आहे. अनेक नसा इथे एकत्र येतात आणि त्यामुळे नाभीत थोडी घाण जमा होणे ही नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. मृत त्वचा, घाम, कपड्यांमधून सुटलेले तंतू—यांचे मिश्रण कधी कधी कापसासारखे दिसते.
जर नाभीत वेदना किंवा सूज नसेल, तर हा कापूस रोगाचे लक्षण मानले जात नाही.
आपण झोपताना, चालताना किंवा वाकताना कपड्यांमधील सूक्ष्म तंतू सुटतात.
जर पोटावर केस जास्त असतील तर हे केस त्या तंतूंना नाभीकडे ओढतात.
असे तंतू जमा होऊन कापूस तयार होतो.
नाभी स्वतः स्वच्छ होत नाही. त्यामुळे
मृत त्वचा
घाण
घाम
यांचे थर बसत जातात आणि ते कापसासारखे दिसू लागतात. दीर्घकाळ स्वच्छता न केल्यास वास, खाज, किंवा जळजळ होऊ शकते.
अंघोळ करताना नाभीत साबण व्यवस्थित न निघाल्यास तो सुकून कापसासारखा दिसू शकतो.
यामुळे खाज, कोरडेपणा किंवा जळजळ होऊ शकते.
सामान्य परिस्थितीत उत्तर — नाही.
हे शरीरातील एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे.
परंतु खालील लक्षणे दिसल्यास सावध व्हा:
वेदना
सूज
रक्त येणे
तीव्र वास
ही लक्षणे संक्रमणाचे संकेत असू शकतात. अशावेळी तात्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
आयुर्वेदनुसार नाभीत रोज तेल लावणे फायदेशीर आहे.
उन्हाळा/साधारण दिवस → तीळ तेल
हिवाळा → मोहरीचे तेल
यामुळे नाभीतील त्वचा मऊ राहते, घाण कमी जमा होते आणि पोटाच्या आरोग्यासही फायदा होतो.
प्रत्येक रात्री झोपण्यापूर्वी
कापसाने
किंवा मऊ कापडाने
नाभी स्वच्छ करा.
जर साबणाचे फेस राहिले असतील तर कोमट पाण्याने स्वच्छ धुवा.
हा लेख फक्त माहितीपर उद्देशांसाठी आहे. हा वैद्यकीय सल्ला नाही. नाभीत वेदना, सूज, रक्त किंवा दुर्गंधी यांसारखी लक्षणे दिसल्यास कृपया डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
