आर्टेमिस २ मोहिमेत अंतराळवीर काय खाणार? अवकाशातील अन्नाचा अनोखा अनुभव

चंद्राभोवतीच्या ऐतिहासिक प्रवासासाठी निघालेल्या आर्टेमिस २ मोहिमेत अंतराळवीरांचे अन्न हे केवळ भूक भागवण्यासाठी नसून त्यांच्या आरोग्यासाठी आणि कार्यक्षमतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असणार आहे. या मोहिमेत चार अंतराळवीर सुमारे १० दिवस अवकाशात राहणार आहेत, त्यामुळे त्यांचे अन्न विशेष प्रकारे तयार केले जाते.

अवकाशातील अन्न कसे असते?

आर्टेमिस २ साठी वापरल्या जाणाऱ्या ओरियन यानामध्ये फ्रिज किंवा ताजे अन्न साठवण्याची सुविधा नाही. तसेच, मोहिमेदरम्यान अतिरिक्त अन्न पाठवण्याची कोणतीही व्यवस्था नाही. त्यामुळे अंतराळवीरांना खालील प्रकारचे अन्न दिले जाते:

• फ्रीझ-ड्राय (freeze-dried) अन्न

• रेडी-टू-ईट (तयार खाण्यासाठी) पदार्थ

• थर्मोस्टेबलाइज्ड अन्न (उष्णतेने सुरक्षित केलेले)

• इर्रेडिएटेड अन्न (जंतुमुक्त केलेले)

या पदार्थांमध्ये कॉफी, स्मूदी, मॅपल सिरप, टॉर्टिला, ब्रिस्केट आणि मॅक अँड चीज यांसारख्या विविध पदार्थांचा समावेश असतो.

अन्न तयार करण्याची प्रक्रिया

अंतराळात अन्न तयार करणे पृथ्वीपेक्षा वेगळे असते. अंतराळवीरांना:

• पाण्याच्या डिस्पेंसरद्वारे अन्न पुन्हा हायड्रेट करावे लागते

• लहान हीटरद्वारे अन्न गरम करावे लागते

अन्न असे तयार केले जाते की ते तुकडे (crumbs) तयार करत नाही, कारण छोटे कण यानातील उपकरणांसाठी धोकादायक ठरू शकतात.

पेय आणि आहाराचे नियोजन

प्रत्येक अंतराळवीराला दररोज २ फ्लेवर्ड पेय दिली जातात, ज्यामध्ये कॉफीचा समावेश असू शकतो. जागेच्या मर्यादेमुळे अन्न आणि पेयांचे प्रमाण नियंत्रित ठेवले जाते.

अन्नाचे वेळापत्रक पृथ्वीप्रमाणेच ठेवले जाते:

• नाश्ता

• दुपारचे जेवण

• रात्रीचे जेवण

यामुळे अंतराळवीरांना नियमितता आणि मानसिक स्थिरता मिळते.

अंतराळवीरांची पसंती महत्त्वाची

नासाच्या प्रक्रियेनुसार, मोहिमेपूर्वी अंतराळवीर विविध अन्नपदार्थ चाखतात, त्यांचे मूल्यांकन करतात आणि त्यानुसार अंतिम मेनू तयार केला जातो. यामध्ये पोषणमूल्य, चव आणि यानातील मर्यादा यांचा समतोल राखला जातो.

प्रक्षेपण आणि पुनःप्रवेशादरम्यान विशेष अन्न

लॉन्च आणि रिएंट्री दरम्यान फक्त रेडी-टू-ईट अन्न दिले जाते, कारण त्या वेळी अन्न तयार करण्याची सुविधा मर्यादित असते.

निष्कर्ष

आर्टेमिस २ मोहिमेतील अन्न हे अत्यंत नियोजनबद्ध, सुरक्षित आणि पोषणयुक्त असते. अंतराळातील कठीण परिस्थितीतही अंतराळवीरांचे आरोग्य आणि कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी हे अन्न महत्त्वाची भूमिका बजावते. भविष्यातील दीर्घकालीन अंतराळ मोहिमांसाठीही अशा अन्न व्यवस्थेचा उपयोग होणार आहे.

Disclaimer (अस्वीकरण)

ही माहिती सामान्य ज्ञानासाठी आहे. यामध्ये दिलेली माहिती विविध स्रोतांवर आधारित असून ती अधिकृत वैद्यकीय किंवा वैज्ञानिक सल्ला मानू नये. अधिक अचूक माहितीसाठी संबंधित तज्ञ किंवा अधिकृत संस्थांचा सल्ला घ्यावा.