१६३५ साली जन्मलेले वीर जिवा महाले हे छत्रपती शिवाजी महाराजांचे अत्यंत विश्वासू, पराक्रमी आणि निष्ठावान मावळे होते. त्यांनी आपल्या पराक्रमाने आणि बलिदानाने इतिहासात अमर स्थान मिळवले.
जिवा महाले हे विशेषतः प्रतापगडाच्या युद्धात त्यांच्या अद्वितीय शौर्यामुळे ओळखले जातात. जेव्हा शिवाजी महाराज आणि अफझलखान यांचा सामना झाला, त्या वेळी अफझलखानाच्या अंगरक्षकाने महाराजांवर आक्रमण करण्याचा प्रयत्न केला. त्या क्षणी जिवा महाले यांनी आपल्या तलवारीने तो हल्ला परतवला आणि महाराजांचे प्राण वाचवले.
त्यांच्या या कृतीमुळे लोक म्हणू लागले —
“होता जिवा, म्हणून महाराजांचा जीव वाचला.”
याच कारणामुळे इतिहासात त्यांना “वीर जिवा महाले” म्हणून ओळखले जाते.
जिवा महाले हे फक्त सैनिक नव्हते, तर निष्ठा, धैर्य आणि त्यागाचे जिवंत प्रतीक होते. त्यांच्या या कार्याने मराठी मनात शिवभक्तीचा ज्योत अधिक प्रखर केली.
आजही १६३५ साली जन्मलेल्या या वीराला आपण स्मरतो आणि अभिमानाने म्हणतो —
“जय जिवा, जय शिवराय!”