या व्यक्ती लवकर वृद्धत्वाकडे झुकतात - डॉ अंजली जाधव, ठाणे 

तुम्हाला कधी हा प्रश्न पडतो का की काय मी माझ्या वयापेक्षा जास्त वयस्कर दिसते का किंवा दिसतो का? हा प्रश्न पडत असेल तर मग हा लेख तुम्ही नक्की वाचा कारण प्रत्येक व्यक्तीला तरुण दिसणे नक्कीच आवडते.

व्यायामाचा अभाव हा  वृद्धत्वाच्या प्रक्रियेला लक्षणीयरीत्या वेगवान करू शकतो — केवळ दिसण्याच्या बाबतीतच नाही तर शरीर आणि मन कसे कार्य करते यावर देखील व्यायामाचा प्रभाव पडतो.

 निष्क्रियतेचे वृद्धत्वावर  परिणाम:
1) व्यायाम मायटोकॉन्ड्रियाला उत्तेजित करतो, जे आपल्या पेशींमध्ये ऊर्जा निर्माण करतात. नियमित क्रियाकलापांशिवाय, त्यांची कार्यक्षमता आणि संख्या कमी होते — ज्यामुळे थकवा, स्नायूंचे नुकसान आणि पेशींचे वृद्धत्व होते.

2) लहान झालेले टेलोमेर (डीएनए संरक्षण):
टेलोमेर हे गुणसूत्रांच्या शेवटी असलेले संरक्षणात्मक कवच आहेत. बैठी जीवनशैली  टेलोमेर ला लहान बनवते ज्यामुळे  वृद्धत्व लवकर येते.

3)वाढलेली जळजळ:(Inflamation)
शारीरिक निष्क्रियतेमुळे शरीरात दीर्घकालीन जळजळ वाढते (inflamation).
ही जळजळ संधिवात, मधुमेह आणि हृदयरोग यांसारख्या आजारांना कारणीभूत ठरते — ही सर्व अंतर्गत "वृद्धत्वाची" लक्षणे आहेत.

4) रक्ताभिसरण कमी होणे आणि ऑक्सिजनचे प्रमाण कमी होणे:

नियमित हालचालींमुळे रक्तप्रवाह सुधारतो, ज्यामुळे ऊतींना ऑक्सिजन आणि पोषक तत्वे मिळतात. हालचालींच्या अभावामुळे पेशी, त्वचा आणि अवयवांची उपासमार होते - ज्यामुळे अध:पतन वाढते

  मानसिक आणि भावनिक वृद्धत्व:
*  मेंदूचे आकुंचन आणि संज्ञानात्मक घट:

व्यायाम मेंदूतून निर्माण होणारे न्यूरोट्रॉफिक फॅक्टर (BDNF) वाढवतो, जे न्यूरॉन्सचे संरक्षण करणारे प्रथिन आहे. निष्क्रियतेमुळे BDNF कमी होते, स्मरणशक्ती कमी होते आणि डिमेंशियाचा धोका वाढतो(स्मृतिभ्रंश)

* मूड डिसऑर्डर (तणाव, नैराश्य):

हालचालींचा अभाव कॉर्टिसोल (तणाव संप्रेरक) वाढवतो, सेरोटोनिन आणि डोपामाइन कमी करतो, ज्यामुळे भावनिक आनंदावर परिणाम होतो - ज्यामुळे व्यक्ती भावनिकदृष्ट्या "वृद्ध" वाटते.

  शारीरिक वृद्धत्व:

* स्नायूंचा शोष आणि हाडे कमकुवत होणे:
वयाच्या ३० वर्षांनंतर, आपल्या स्नायूंची  नैसर्गिकरित्या  झीज  होते. व्यायाम केला नाहीतर , हे नुकसान जलद होते - ज्यामुळे कमकुवतपणा जाणवणे आणि चालता चालता  पडणे अशा गोष्टी होत राहतात.

 * सांधे कडक होणे आणि दुर्बल स्नायू:
हालचालींच्या अभावामुळे सांधे घट्ट होतात, लवचिकता कमी होते आणि पाठ/मान दुखते - ज्यामुळे शरीराला वृद्धत्वाचे स्वरूप येते.

* वजन वाढणे आणि मेटाबॉलिक सिंड्रोम:
चरबी जमा होणे (विशेषतः पोटाभोवती)
 मधुमेह, 
हृदयरोग आणि हार्मोनल असंतुलन - वय वाढवणाऱ्या सर्वघटकांचा धोका वाढवते.

स्माईल मुद्रा हीलर म्हणून, मला माहित आहे की शरीर भावनांशी जोडलेले आहे. व्यायाम केवळ शरीराची हालचाल करत नाही - तर भावनांनाही चालना देतो त्यामुळे आपण आनंदी रहातो.

2) सतत चिंता करत राहणे 
सतत चिंता करत राहण्यामुळे स्ट्रेस हार्मोन जास्त प्रमाणात निर्माण होतात ज्यामुळे आपल्या पेशी कमकुवत होतात आणि वृद्धत्वाची प्रक्रिया जलद गतीने होते. 

3) राग आणि चिडचिड करणाऱ्या व्यक्ती 
राग आणि चिडचिड केल्याने तुमचा मूड दुखी राहतो आणि त्यामुळे आपण भावनिक वृद्धत्वाकडे झुकतो. 

4) उशिरा आणि कमी झोपणे. 

आपल्यासाठी झोपेचा कालावधी म्हणजेच शरीराच्या आणि मनाच्या चार्जिंगचा कालावधी असतो. त्या काळात आपल्या शरीरातील दररोज होणारी झीज भरून काढली जाते आपण वेळेवर झोपलो नाही आणि योग्य तेवढा वेळ झोपलो नाही तर ही झीज भरून निघत नाही त्यामुळे वृत्तत्वाची प्रक्रिया जलद गतीने होते. 

5) पाणी कमी पिणे 
आपल्या शरीरामध्ये 75 ते 80 टक्के पाणी असते वयोमानाप्रमाणे हे पाण्याचे प्रमाण 60  टक्के होत जाते. त्यामुळे आपण योग्य प्रमाणात पाणी नाही पिले तर वृतत्वाची प्रक्रिया जलद गतीने होते.

आनंदी मन, निरोगी शरीर.....म्हणजेच उशिरा येणारे वृद्धत्व. 
म्हणूनच दररोज व्यायाम करा, चालायला जा , स्माईल करत राहा , आनंदी रहा, भरपूर पाणी प्या, रात्री भरपूर झोपा .... आणि चिरतरुण रहा.(⁠•⁠‿⁠•⁠)