मुंबई : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळ बैठकीत “केरळ” राज्याचे नाव बदलून “केरळम्” करण्याच्या प्रस्तावास मंजुरी देण्यात आली आहे. 2024 मध्ये केरळ विधानसभेने हा प्रस्ताव एकमताने संमत केला होता. त्यानंतर केंद्र सरकारने या निर्णयाला अधिकृत मान्यता दिली.
राज्याचे नाव बदलणे ही केवळ औपचारिक प्रक्रिया नसते; त्यामागे सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि भाषिक ओळख दडलेली असते. “केरळम्” हे नाव मल्याळम भाषेतील मूळ आणि प्रचलित उच्चाराशी सुसंगत आहे. स्थानिक परंपरा आणि भाषिक अस्मिता जपण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे मानले जाते.
यापूर्वी 1956 पूर्वी हे राज्य त्रावणकोर-कोचीन म्हणून ओळखले जात होते. राज्य पुनर्रचना कायद्यांनंतर त्याचे नाव “केरळ” ठेवण्यात आले होते.
केरळम्चा इतिहास प्राचीन आणि वैभवशाली आहे. इ.स.पूर्व तिसऱ्या शतकातील सम्राट अशोक यांच्या शिलालेखांमध्ये “केरळपुत्र” (चेर राजवंश) असा उल्लेख आढळतो. त्या काळात दक्षिण भारतातील स्वतंत्र राज्यांपैकी ते एक होते.
आठव्या शतकात महान तत्त्वज्ञ आदि शंकराचार्य यांचा जन्म कालडी येथे झाला. त्यांनी अद्वैत वेदांत तत्त्वज्ञानाचा प्रसार संपूर्ण भारतभर केला.
1498 साली पोर्तुगीज जलप्रवासी वास्को द गामा यांनी आफ्रिकेच्या ‘केप ऑफ गुड होप’ मार्गे कोझिकोड येथे समुद्री मार्ग शोधला. त्यानंतर पोर्तुगीज, डच, फ्रेंच आणि ब्रिटिश सत्तांनी येथे व्यापार आणि राजकीय प्रभाव निर्माण केला.
1741 मध्ये त्रावणकोरचे पराक्रमी राजे मार्तंड वर्मा यांनी डच सैन्याचा पराभव करून राज्याची लष्करी ताकद वाढवली. पुढे अठराव्या शतकाच्या अखेरीस ब्रिटिशांचा प्रभाव प्रबळ झाला.
भारत 1947 मध्ये स्वतंत्र झाल्यानंतर त्रावणकोर संस्थानाने सुरुवातीला स्वतंत्र राहण्याची भूमिका घेतली होती. मात्र महाराज चित्रा तिरुनाल बलराम वर्मा यांनी चर्चेनंतर भारतात विलिनीकरणास मान्यता दिली. 1956 मध्ये त्रावणकोर-कोचीन, मलबार जिल्हा आणि दक्षिण कॅनरा जिल्ह्यातील कासरगोड तालुका एकत्र करून केरळ राज्याची औपचारिक स्थापना झाली.
“नाव” ही केवळ ओळख नसून इतिहास, संस्कृती आणि परंपरेचे प्रतिबिंब असते. “केरळम्” हे नाव स्थानिक भाषेच्या मूळ स्वरूपाशी जुळणारे असल्याने राज्याच्या सांस्कृतिक अभिमानाचे प्रतीक मानले जात आहे.
ही बातमी उपलब्ध सार्वजनिक माहितीनुसार तयार करण्यात आली आहे. नावबदलासंबंधीची अंतिम अंमलबजावणी, कायदेशीर प्रक्रिया किंवा अधिसूचना याबाबत अधिकृत सरकारी कागदपत्रांनुसार तपशील बदलू शकतात. कृपया खात्रीसाठी अधिकृत सरकारी स्रोतांचा संदर्भ घ्यावा.