सावजी धोलकिया : शेतकरी मुलापासून जागतिक हिरा उद्योगपतीपर्यंतचा प्रेरणादायी प्रवास

सावजी धोलकिया हे नाव ऐकलं की डोळ्यांसमोर येतात झगमगते हिरे, करोडो रुपयांची कंपनी आणि हजारो कर्मचाऱ्यांचा सन्मान. पण या यशामागे आहे एका शेतकरी कुटुंबातून आलेल्या मुलाची मेहनत, प्रामाणिकपणा आणि दानशूरतेची कहाणी.

गुजरातमधील साध्या घरात जन्मलेले सावजी धोलकिया चौथीपर्यंतच शिक्षण घेऊ शकले. पुढे घरची जबाबदारी सांभाळण्यासाठी त्यांना शाळा सोडावी लागली. त्यांनी सूरत येथे येऊन हिऱ्यांच्या छोट्या व्यवसायातून आपला प्रवास सुरू केला.

१९९२ साली त्यांनी आपल्या भावांसोबत मिळून Hari Krishna Exports या कंपनीची स्थापना केली. काहीच वर्षांत या कंपनीने झपाट्याने प्रगती केली. आज ही कंपनी ७९ देशांमध्ये व्यवसाय करते आणि दरमहा तब्बल ४०,००० कॅरेट हिरे प्रक्रिया करते. याशिवाय Kisna या ब्रँडखाली दागिन्यांची निर्मितीही केली जाते.

सावजी धोलकिया यांनी केवळ पैसा कमावला नाही, तर कर्मचाऱ्यांना कुटुंबासारखं स्थान दिलं. दरवर्षी ते दिवाळीत कर्मचाऱ्यांना भेटवस्तू देतात—पण साध्या भेटवस्तू नाहीत, तर कार, घरे आणि दागिने. २०१८ मध्ये त्यांनी तब्बल ६०० कार्स कर्मचाऱ्यांना दिल्या; याआधी एका वर्षी १२६० कार्स आणि ४०० घरे दिली होती. यामुळे त्यांची ओळख ‘दानी हिरा व्यापारी’ म्हणून झाली.

त्यांच्या मुलगा द्रव्य धोलकिया याला त्यांनी वेगळी शिकवण दिली. अमेरिकेतून शिक्षण घेऊन आल्यावर त्याला थेट कंपनीत बसवण्याऐवजी २०० रुपयांच्या दैनंदिन पगारावर शूज दुकान, बेकरी, McDonald's आणि कॉल सेंटरमध्ये कामाला पाठवले. उद्देश होता मेहनतीची किंमत आणि जमिनीवर राहण्याचा धडा शिकवणे. आज द्रव्यही वडिलांच्या शिकवणुकीमुळे जबाबदाऱ्या सक्षमपणे सांभाळतो.

आज सावजी धोलकिया यांची संपत्ती जवळपास १२,००० कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. पण त्यांना मोठं बनवते ते फक्त पैशाचं साम्राज्य नाही, तर कर्मचाऱ्यांवरील विश्वास, समाजासाठी केलेली मदत आणि कुटुंबाला दिलेली संस्कारमूल्यांची शिकवण.

एका शेतकरी कुटुंबातून आलेला मुलगा आज जगातील मोठ्या हिरा व्यापार्‍यांपैकी एक बनला — ही कहाणी खऱ्या अर्थाने प्रेरणादायी आहे आणि दाखवते की मोठं होण्यासाठी केवळ बुद्धी नव्हे तर मोठं मनही लागतं.

प्रेरणा — सावजी धोलकिया यांच्याकडून शिकण्यासारख्या गोष्टी

सावजी धोलकिया यांच्या आयुष्याची गोष्ट आपल्याला अनेक महत्त्वाचे धडे देते —

• मेहनत व जिद्द – चौथीपर्यंतच शिक्षण घेतले तरी त्यांनी हार मानली नाही. कठोर परिश्रमातून त्यांनी आपले स्वप्न पूर्ण केले.

• प्रामाणिकपणा – व्यवसायात पारदर्शकता आणि प्रामाणिकपणामुळेच त्यांना कर्मचाऱ्यांचा आणि ग्राहकांचा विश्वास मिळाला.

• कर्मचाऱ्यांप्रती प्रेम – कर्मचाऱ्यांना कुटुंबासारखं मानून त्यांच्यासाठी घरे, कार, दागिने देणं हे त्यांचं मोठेपण दाखवते.

• दानशूरता – संपत्ती कमावताना समाजालाही परत देण्याची वृत्ती त्यांनी जपली.

• जमिनीवर राहण्याची शिकवण – मुलाला सामान्य कामांमध्ये पाठवून त्यांनी दाखवून दिलं की यशानंतरही नम्रता आवश्यक असते.

ही प्रेरणा आपल्याला सांगते की मोठं होण्यासाठी केवळ बुध्दी नव्हे तर मोठं मन, प्रामाणिकपणा आणि इतरांना साथ देण्याची तयारीही तितकीच महत्त्वाची असते.