भारताच्या पत्रकारितेच्या इतिहासात नानासाहेब परुळेकर यांचे नाव सुवर्णाक्षरांनी कोरलेले आहे. २० सप्टेंबर १८९८ रोजी जन्मलेल्या नारायण भिकाजी परुळेकर यांनी आपल्या विचारसंपन्न लेखनाने आणि दुरदृष्टीने भारतीय पत्रकारितेला नवे दिशा दिले.
"सकाळ" वृत्तपत्राची स्थापना
१९३२ साली त्यांनी सकाळ हे वृत्तपत्र सुरू केले. सत्य, प्रामाणिकपणा आणि लोकशाहीचे भान या तत्वांवर उभे राहून त्यांनी पत्रकारिता केली. सकाळ हे लोकमान्यांच्या आवाजाचे, समाजजागृतीचे आणि प्रबोधनाचे प्रभावी व्यासपीठ ठरले.
पत्रकारितेतील योगदान
नानासाहेब परुळेकर यांनी पत्रकारितेत सत्यनिष्ठा व जबाबदारी या मूल्यांना अग्रस्थान दिले. त्यांच्या संपादकीय लेखनातून समाजातील घडामोडींवर तीक्ष्ण आणि तर्कशुद्ध भाष्य केले गेले. लोकशाहीतील पत्रकारितेचे महत्त्व त्यांनी आपल्या कामातून अधोरेखित केले.
राष्ट्रीय स्तरावरील कार्य
ते प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडिया या देशातील सर्वात महत्त्वाच्या वृत्तसंस्थेचे अध्यक्ष होते. भारतीय पत्रकारितेला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रतिष्ठा मिळवून देण्यात त्यांचे मोठे योगदान आहे.
सन्मान
पत्रकारिता आणि समाजकार्याच्या क्षेत्रातील योगदानाची दखल घेत भारत सरकारने त्यांना पद्मविभूषण या सन्मानाने गौरवले.
वारसा
नानासाहेब परुळेकर हे खऱ्या अर्थाने भारतीय पत्रकारितेचे पितामह ठरतात. त्यांच्या कार्यामुळे पत्रकारिता ही केवळ वृत्त देण्याची साधनं नसून समाजप्रबोधन, लोकशाहीची मजबुती आणि जनजागृतीचे शक्तिशाली माध्यम ठरली.
आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त आपण या महान पत्रकाराला विनम्र अभिवादन करूया!