महाराष्ट्र व काही भागात श्रावण महिन्यातील मंगळवारी स्त्रिया अत्यंत भक्तिभावाने मंगळागौरी पूजन करतात. या व्रताला विशेष महत्त्व आहे. विशेषत: नवविवाहित स्त्रियांना सुख, समृद्धी, अखंड सौभाग्य आणि वैवाहिक जीवनातील मंगलमयता प्राप्त व्हावी यासाठी हे पूजन केले जाते.
पूजनाचे महत्त्व
मंगळागौरी म्हणजेच पार्वतीदेवीचे मंगलरूप.
या व्रताने स्त्रीला सौभाग्य, अपत्यप्राप्ती, दीर्घायुष्य, आरोग्य व कुटुंबाचे कल्याण लाभते.
स्त्रिया कुटुंबातील सुखशांतीसाठी, पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी व घरच्या ऐश्वर्यासाठी हे व्रत करतात.
कधी केले जाते?
श्रावण महिन्यातील प्रत्येक मंगळवारी हे पूजन केले जाते.
विशेषत: नवविवाहित स्त्रियांनी पहिल्या पाच वर्षे हे व्रत न चुकता करणे महत्त्वाचे मानले जाते.
पूजन पद्धत
सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे.
चौकटीत रंगोळी काढून मंडप उभारावा.
पाटावर लाल वस्त्र घालून त्यावर गौरीचे चित्र किंवा मूर्ती स्थापन करतात.
गंध, फुले, हळद-कुंकू, नैवेद्य अर्पण करून देवीची पूजा करतात.
आरती करून मंगलागौरिला नव्हाळी वाडे, लाडू, फळे अर्पण करतात.
स्त्रिया एकत्र येऊन ओव्या म्हणतात, गाणी गातात आणि खेळ खेळतात.
मंगळागौरीचे खेळ
मंगळागौरी पूजनानंतर रात्री उशिरापर्यंत खेळ खेळण्याची प्रथा आहे.
उदा. –
फुगड्या
उखाणे
गाणी व ओव्या
या खेळामुळे आनंदी वातावरण तयार होते व समाजात एकोपा वाढतो.
श्रद्धा आणि परंपरा
मंगळागौरी व्रत ही केवळ धार्मिक परंपरा नसून स्त्री-शक्तीचे पूजन आहे. पार्वतीमातेप्रमाणे घराच्या सुख-समृद्धीचे पालन करणाऱ्या स्त्रीची ही ओळख आहे.
संक्षेपाने सांगायचे तर, मंगळागौरी पूजन ही श्रद्धा, आनंद आणि परंपरा यांचा सुंदर संगम आहे, जी आजही महाराष्ट्रात महिलांच्या एकत्र येण्याचा, गाणी-खेळांच्या माध्यमातून आनंद साजरा करण्याचा आणि कुटुंबासाठी मंगलकामना करण्याचा प्रसंग ठरतो.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
