मॅडम भिकाजी रुस्तुम कामा – भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील निडर क्रांतीकारक

★ १८६१ साली मुंबई येथे जन्मलेल्या मॅडम भिकाजी रुस्तुम कामा या भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक अतिशय महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व होत्या. त्यांचे बालपण संपन्न घरात झाले असले तरी त्यांच्या मनात देशाच्या गुलामीविरुद्ध प्रखर असंतोष होता. त्यांनी आपले जीवन राष्ट्रसेवेसाठी समर्पित केले.

१९०७ मध्ये जर्मनीत झालेल्या आंतरराष्ट्रीय समाजवादी परिषदेत, मॅडम कामांनी पहिल्यांदाच भारतीय स्वातंत्र्याचे प्रतिक म्हणून वंदे मातरम लिखित तिरंगा ध्वज फडकावला. त्या क्षणी संपूर्ण जगासमोर भारताची गुलामी आणि त्याविरुद्धची लढाई उघडपणे मांडली गेली. हा प्रसंग भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीच्या इतिहासातील सुवर्णक्षण मानला जातो.

मॅडम कामा यांनी युरोपमध्ये राहून भारतीय क्रांतिकारकांना मार्गदर्शन केले, आर्थिक मदत पुरवली तसेच आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताच्या स्वातंत्र्याची जाणीव करून दिली. त्या परदेशात असूनही सतत भारतीयांच्या वेदना मांडत राहिल्या.

त्यांना “भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील मातृसत्ता” असे संबोधले जाते. त्यांचे जीवन म्हणजे देशभक्ती, त्याग, धैर्य आणि राष्ट्रसेवेचा अद्वितीय आदर्श आहे.

 आज त्यांच्या जन्मदिनानिमित्त आपण त्यांना विनम्र अभिवादन करतो आणि त्यांच्या कार्याचा वारसा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याची प्रतिज्ञा करतो.