कात्यायनी देवी – महिषासुरमर्दिनीची कथा 

नवरात्रीच्या सहाव्या दिवशी पूजली जाणारी देवी कात्यायनी ही शक्तीची एक अत्यंत तेजस्वी आणि पराक्रमी रूप आहे.

अवताराची कथा

पूर्वी ऋषी कात्यायन हे महर्षी अत्यंत तपस्वी व भगवान विष्णू, महादेव व ब्रह्मदेव यांचे उपासक होते. त्यांच्या कठोर तपश्चर्येमुळे देवतांनी त्यांना वरदान दिले की, देवी पार्वती त्यांच्याच घरात कन्या म्हणून अवतार धारण करेल.

त्याच काळात महिषासुर नावाचा राक्षस पृथ्वी व स्वर्गावर अत्याचार करत होता. देवदेवतांना हरवून त्याने तीनही लोकांवर आपले राज्य स्थापले. देवांच्या प्रार्थनेवरून देवीने ऋषी कात्यायन यांच्या आश्रमात जन्म घेतला. त्यामुळे तिला "कात्यायनी" असे नाव मिळाले.

महिषासुराचा वध

कात्यायनी देवीने तरुणी रूप धारण करून महिषासुराचा सामना केला. ती सिंहावर आरूढ होऊन रणांगणात उतरली. अनेक दिवस चाललेल्या युद्धात शेवटी तिने आपल्या त्रिशूल व खड्गाच्या जोरावर महिषासुराचा वध केला. त्यामुळे तिला महिषासुरमर्दिनी असे संबोधले जाते.

स्वरूप व उपासना

कात्यायनी देवी चार भुजाधारी आहे.

• वरच्या उजव्या हातात खड्ग,

• वरच्या डाव्या हातात कमळ,

• खालच्या दोन हातांनी वरद व अभयमुद्रा दाखवलेली आहे.

तिचे वाहन सिंह आहे, जो पराक्रम व धैर्याचे प्रतीक मानला जातो. नवरात्रीत सहाव्या दिवशी तिची उपासना केल्यास आरोग्य, सौंदर्य, धैर्य आणि अडचणींवर विजय प्राप्त होतो.

संदेश

देवी कात्यायनीची कथा हे दाखवते की धर्मासाठी लढणाऱ्या शक्तीला नेहमी विजय मिळतो. तिच्या स्मरणाने मनातील भीती नाहीशी होते आणि आत्मविश्वास जागतो.

 म्हणूनच सहाव्या दिवशी आपण "ॐ देवी कात्यायन्यै नमः" हा मंत्र जपून तिचे स्मरण करतो आणि जीवनातील अंध:कार व संकटांवर मात करण्याची प्रेरणा घेतो.