समोसा जिलेबी भारतात कसा आला?

मूळ उगम: समोसा मूळचा मध्य आशिया (Central Asia) किंवा पर्शिया (आजचा इराण) येथून आला आहे.
पुन्हा नाव: त्याला मूळात “संबोसाक” किंवा “संबुशाक” म्हणत असत.
भारत प्रवेश: १३व्या-१४व्या शतकात मुस्लीम व्यापारी, प्रवासी आणि दिल्ली सल्तनतीच्या काळातल्या सुफी संतांमार्फत समोसा भारतात आला.
इतिहासात उल्लेख: प्रसिद्ध इतिहासकार अमीर खुसरो यांनी दिल्लीत "समोसा" या नावाचा पहिला उल्लेख केला आहे.

 भारतात आल्यावर त्यात स्थानिक मसाल्यांचा वापर, बटाट्याचं सारण, आणि तळण्याची पद्धत रुजली. त्यामुळे तो पूर्णपणे भारतीय चव मिळवून गेला.

जिलेबी भारतात कशी आली?

मूळ उगम: जिलेबीचा उगम मध्य पूर्व (Middle East) किंवा पर्शियन साम्राज्यातून झाला.
मूळ नाव: तिचं मूळ नाव “Zulabiya” (अरेबिक) किंवा “Zalabiya” (पर्शियन) होतं.
भारत प्रवेश: जिलेबी भारतात मुघल किंवा दिल्ली सल्तनत काळात आली.
प्राचीन भारतीय ग्रंथात उल्लेख: 15व्या शतकातील “गुण्यनुपम” नावाच्या संस्कृत ग्रंथात “जालवल्लिका” (जिलेबीसारखी वस्तू) असा उल्लेख आहे.

 भारतात आल्यावर जिलेबी ही केशर, वेलची, साखरेचा पाक, आणि बेसन/मैद्यापासून बनवली जाऊ लागली. त्यामुळे तिला पूर्ण भारतीय रूप मिळालं.

निष्कर्ष:

समोसा आणि जिलेबी दोन्ही परदेशातून भारतात आले, परंतु भारतात त्यांनी आपल्या स्थानिक पद्धतीनुसार रुपांतर घेतलं.
आज हे दोघेही भारतीय स्ट्रीट फूडचे अविभाज्य घटक बनले आहेत.