“शेती करायची तर मोठी जमीनच हवी” — हा समज हिमाचल प्रदेशातील पालमपूर येथील तरुण कृषितज्ञ Bharati Bhoria यांनी पूर्णपणे खोटा ठरवला आहे.
जिद्द, शिक्षण आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांच्या बळावर त्यांनी वर्टिकल फार्मिंगद्वारे यशाची नवी उंची गाठली आहे.
ॲग्रीकल्चरमध्ये मास्टर्स पूर्ण केल्यानंतर त्यांच्यासमोर सुरक्षित सरकारी नोकरीचा पर्याय होता. पण त्यांनी पारंपारिक मार्ग न निवडता आधुनिक शेतीचा मार्ग स्वीकारला.
जोखीम होती, पण आत्मविश्वास त्याहून मोठा होता.
सुरुवात झाली घराच्या एका भिंतीपासून.
४ लेयरच्या स्ट्रक्चरमध्ये त्यांनी स्ट्रॉबेरीची लागवड केली.
अवघ्या काही महिन्यांत ७० हजार रुपयांचे उत्पन्न मिळाले — आणि यशाचा पाया भक्कम झाला.
आज पालमपूरमध्ये त्यांचा ‘हिल स्प्राउट्स’ हा हाय-टेक वर्टिकल फार्म उभा आहे.
येथे त्या IoT (Internet of Things) आणि ऑटोमेशन तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेती करतात.
त्या घेत असलेली प्रमुख पिके:
स्ट्रॉबेरी
ब्लूबेरी
बेसिल
लेट्यूस
सीबकथॉर्न
कमी जागा, कमी पाणी आणि नियंत्रित वातावरण — या तत्त्वांवर आधारित शेतीतून त्या दरमहा २ ते २.५ लाख रुपये नफा कमावत आहेत.
भारती केवळ स्वतः प्रगती करत नाहीत, तर स्थानिक महिला बचत गट आणि शेतकऱ्यांना ‘स्मार्ट फार्मिंग’चे प्रशिक्षण देत आहेत.
त्यांच्या प्रयत्नांमुळे अनेक कुटुंबांना नवीन उत्पन्नाचा मार्ग सापडत आहे.
पारंपारिक शेतीला जेव्हा आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळते, तेव्हा शेती हा तोट्याचा नव्हे तर मोठा नफा देणारा व्यवसाय ठरू शकतो.
आजच्या तरुणांनी शेतीकडे केवळ परंपरा म्हणून नव्हे, तर स्टार्टअप संधी म्हणून पाहण्याची गरज आहे.
भारती भोरिया यांचा हा ‘हाय-टेक’ प्रयोग आपल्याला काय शिकवतो?
आपल्या भागातही अशा आधुनिक शेतीची गरज आहे का?
तरुणांना शेतीकडे वळवण्यासाठी ही प्रेरणादायी कथा नक्की शेअर करा!
वरील माहिती उपलब्ध कथनांवर आधारित प्रेरणादायी स्वरूपात सादर करण्यात आली आहे. उत्पन्न, तांत्रिक पद्धती व यशाचे प्रमाण स्थान, बाजारपेठ, गुंतवणूक आणि व्यवस्थापनानुसार बदलू शकते. शेती किंवा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.