चातुर्मास म्हणजे हिंदू धर्मातील पवित्र चार महिन्यांचा कालखंड, जो ६ जुलै २०२५ रोजी आषाढी एकादशीपासून सुरू होऊन १ किंवा २ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत चालतो (लोकमत व सबकुझ न्युजमध्ये थोडासा फरक—२ नोव्हेंबरदेखील म्हटले गेले असून)
या काळात, भक्तजण अध्यात्म, संयम आणि नैतिक विकासासाठी विविध संकल्प घेतात. चातुर्मासाच्या सुरक्षारंभाच्या निमित्ताने खाली काही मनामुळे पूर्ण करण्याजोगे आणि व्यक्तिमत्त्वाला घडवणारे संकल्प दिले आहेत:
दर वेळेस राग येताच मन शांत होऊन सात वेळा आतल्या आवाजात “शांतता” असे म्हणण्याचा संकल्प ठेवा. यामुळे रागावण्यावर नियंत्रण येईल आणि दीर्घकाळ चालणारी मानसिक शांतता मिळेल
सोशल मीडियावर वेळ वाया घालवण्याऐवजी दररोज १५ मिनिटं योग, डान्स, खेळ, दौड किंवा दोरीच्या उड्या करा. चार महिन्यात तब्येत आणि मन दोन्ही मजबूत होतील
दररोज सकाळी व संध्याकाळी प्रत्येकी ५ मिनिटं स्वतःशी संवाद साधा – विचारांवर अवलोकन ठेवा. सातत्याने ध्यान केल्याने मन शांत आणि आत्मचिंतनाचा आधार मिळेल
दैनिक सोशल मीडिया वापर पूर्ण बंद न करता, ठराविक वेळेतच वापरा. उरलेला वेळ तुम्ही अभ्यास, छंद किंवा पदोपयोगी कामांसाठी वापरू शकता
दिनातून खाणं कमी करा: तीन वेळापेक्षा दोन वेळा जेवा, किंवा दोन पोळ्यांऐवजी एक पोळी, घरचे पदार्थ प्राधान्याने खा. यामुळे स्वास्थ्य सुधारेल आणि मानसिक स्पष्टता वाढेल
भगवान विष्णू यांच्या योगनिद्रेचा काळ; या काळात त्यांची जागरूकता कमी होते, त्यामुळे काही ‘मांगलिक’ कामे—विवाह, गृहप्रवेश—टाळली जातात
संत, साधू आणि भक्त एकाच ठिकाणी स्थिर होऊन साधना करतात, प्रवास टाळतात
आजार, पावसाळी सेंद्रिय वाढ, पर्यावरण सजीवतेचा विचार करून साधनेवर लक्ष केंद्रित केले जाते
या चातुर्मासात जर तुम्ही वरील संकल्प मनपूर्वक अंगीकारलो, तर:
तणाव कमी होईल,
आहार-सवयी सुधारतील,
ध्यान व संयम वाढतील,
आणि तुम्ही तुमच्या आंतरिक शक्तीशी जुळून पुढे वाढण्यास समर्थ व्हाल.
चतुर्मासात व्यक्तिमत्वाला नवे रूप देण्यासाठी ‘इथे व आज’ आरंभ करा आणि चार महिन्यात तुमचं जीवनच बदलताना बघा!
संग्रहीत केले नाही तरी…
तुमच्या आवडीनुसार आणखी कोणते संकल्प तुम्हाला खूप उपयुक्त ठरतील, ते विचार करा आणि आषाढाच्या मुहूर्तात सुरुवात करा—आणि अनुभव सांगा!
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
