‘कॅफे आरंभ’ : निष्ठा चव्हाण यांचा शून्य-कचरा उपक्रम, पर्यावरणपूरक जीवनशैलीकडे प्रेरक वाटचाल 

“स्वप्नं तीच खरी असतात जी डोळे उघडे असतानाही आपल्याला दिसतात.”
ही ओळ अगदी नेमकी लागू होते गुजरातमधील 27 वर्षीय निष्ठा चव्हाण यांच्यावर.

अभियांत्रिकीपासून कॅफेच्या प्रवासापर्यंत

इलेक्ट्रॉनिक्स आणि कम्युनिकेशन इंजिनिअरिंग पूर्ण करून निष्ठा यांनी एअरोस्पेस क्षेत्रात आणि इस्रोशी संबंधित प्रकल्पांवर काम केले. पण उच्चभ्रू नोकरी असूनही त्यांच्या मनात पोकळी जाणवत होती. कारण, आपल्या मुळांपासून — देशी अन्नधान्य, साधेपणा आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैलीपासून त्या दुरावत होत्या.

‘कॅफे आरंभ’ची संकल्पना

2021 मध्ये अहमदाबादमधील सेंटर फॉर एन्व्हायर्नमेंट एज्युकेशन येथे त्यांनी ‘कॅफे आरंभ’ सुरू केला. हा कॅफे शून्य कचरा तत्त्वावर चालतो.

• भांडी काच व कंपोस्ट होणाऱ्या साहित्यांची.

• एसीला पर्याय म्हणून हवामान पूरक वॉटर कूलिंग व मिस्टिंग फॅन्स.

• स्वयंपाकघरातील ओला कचरा कंपोस्ट करून किचन गार्डनमध्ये वापर.

येथे मिळणाऱ्या प्रत्येक पदार्थामागे एक विचार आहे — अन्न हे फक्त पोट भरण्याचे साधन नसून पृथ्वीशी आपलं नातं दृढ करणारं माध्यम आहे.

यश आणि प्रभाव

• दरवर्षी 47 टन प्लास्टिक व कार्बन उत्सर्जन कमी.

• 2,000 हून अधिक मुलांना पौष्टिक अन्नाची सवय.

• आज कॅफे आरंभची दोन आउटलेट्स सुरू असून, महिन्याला सुमारे ₹12 लाख महसूल मिळतो.

नफा नव्हे, तर बदल हा उद्देश

निष्ठा यांचा उद्देश केवळ व्यवसाय नाही, तर समाजात सकारात्मक बदल घडवणे आहे. अन्न, पर्यावरण आणि जीवनशैली यांच्यातील संबंध दृढ करून त्यांनी शाश्वततेचा नवा मार्ग दाखवला आहे.

निष्ठा चव्हाण यांची कहाणी हेच दाखवते की खरी प्रगती केवळ मोठ्या नोकरीत नाही, तर समाजासाठी काही वेगळं आणि शाश्वत करण्यामध्ये आहे. चिकाटी, धाडस आणि दृष्टिकोन असेल तर तरुणाई नक्कीच नवे परिवर्तन घडवू शकते.