हिवाळा सुरू झाला की थंडीच्या सकाळी आणि गार संध्याकाळी गरम पेयांचा आनंद घेण्याची मजा काही औरच असते. मात्र, या काळात आरोग्याची काळजी घेणेही महत्त्वाचे आहे. संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम यांसोबत काही पौष्टिक पेये शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळवून देण्यास मदत करू शकतात.
चला जाणून घेऊया, हिवाळ्यात घरच्या घरी सहज तयार करता येणारी ५ आरोग्यदायी पेये!
आल्यामध्ये जिंजरॉलसारखी नैसर्गिक संयुगे असतात. आल्याचा चहा घशाला आराम देणारा आणि शरीराला उबदारपणा देणारा पर्याय ठरू शकतो.
कसा बनवाल? एका कप पाण्यात आल्याचे काही तुकडे घालून ५ मिनिटे उकळा. गाळून त्यात आवडीनुसार लिंबाचा रस घाला. गोडीसाठी थोडे मध वापरू शकता.
हळदीमध्ये कर्क्युमिन हे संयुग असते, ज्याच्या दाहशामक आणि अँटिऑक्सिडंट गुणधर्मांचा अभ्यास केला जात आहे. दुधातून प्रथिने आणि कॅल्शियमसारखी पोषक तत्त्वे मिळतात.
कसे बनवाल? एक कप गरम दुधात पाव चमचा हळद घालून नीट ढवळा. आवडीनुसार चिमूटभर दालचिनी किंवा काळी मिरी घालू शकता.
आवळ्यामध्ये व्हिटॅमिन C भरपूर प्रमाणात असते. हे जीवनसत्त्व रोगप्रतिकारशक्तीचे सामान्य कार्य सुरळीत ठेवण्यास मदत करते. तसेच शरीरात लोहाचे शोषण होण्यासही मदत होते.
कसा बनवाल? एक-दोन ताजे आवळे धुऊन, बिया काढून थोड्या पाण्यासोबत मिक्सरमध्ये फिरवा. गरजेनुसार पाणी घालून प्या. शक्यतो अतिरिक्त साखर टाळा.
थंडीच्या दिवसांत पाणी पिण्याचे प्रमाण कमी होऊ शकते. अशा वेळी कोमट लिंबूपाणी पिणे हा द्रवपदार्थांचे सेवन वाढवण्याचा सोपा मार्ग आहे. लिंबातून व्हिटॅमिन C मिळते, तर मध घशातील खवखव आणि खोकल्याला काही प्रमाणात आराम देऊ शकतो.
कसे बनवाल? एका ग्लास कोमट पाण्यात थोडा लिंबाचा रस आणि इच्छेनुसार एक चमचा मध मिसळा.
महत्त्वाची सूचना: एक वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळांना मध देऊ नये.
दालचिनीला नैसर्गिक सुगंध आणि चव असते. तिच्यामध्ये अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म असलेली वनस्पतीजन्य संयुगे आढळतात. मात्र, दालचिनीचा चहा संसर्ग रोखतो किंवा रोगप्रतिकारशक्ती वाढवतो, याचे ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत.
कसा बनवाल? एका कप पाण्यात दालचिनीचा एक छोटा तुकडा घालून ५ ते १० मिनिटे उकळा. गाळून त्यात आवडीनुसार लिंबाचा रस घाला. नियमित सेवनासाठी दालचिनीचे अतिप्रमाण टाळा.
ही पेये हिवाळ्यातील आहाराचा भाग होऊ शकतात; मात्र कोणतेही पेय सर्दी, फ्लू किंवा इतर संसर्गांपासून हमखास संरक्षण देत नाही. रोगप्रतिकारशक्तीच्या सामान्य कार्यासाठी संतुलित आहार, फळे-भाज्या, पुरेशी झोप, नियमित व्यायाम आणि स्वच्छतेच्या सवयी महत्त्वाच्या आहेत.
डिस्क्लेमर: ही माहिती सामान्य आरोग्यजागृतीसाठी आहे. ती वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. मधुमेह, यकृताचे आजार किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास आहारात बदल करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.