'विमानाला पायलट स्त्री आहे की पुरुष, याने फरक पडत नाही!' – फायटर पायलट अवनी चतुर्वेदी यांची प्रेरणादायी झेप

एक काळ असा होता की भारतीय हवाई दलात महिलांना फायटर पायलट होण्याची संधीच नव्हती. मात्र, मध्य प्रदेशातील एका छोट्या गावातील मुलीने हे बंधन आपल्या स्वप्नांच्या आड येऊ दिले नाही. त्या मुलीचे नाव आहे अवनी चतुर्वेदी.

रीवा जिल्ह्यातील देओलोंद येथे वाढलेल्या अवनी यांना आपल्या मोठ्या भावाकडून देशसेवेची प्रेरणा मिळाली. मात्र, त्यांनी वेगळी वाट निवडली—आकाशातून देशाचे रक्षण करण्याची. बनस्थली विद्यापीठात अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेत असताना फ्लाइंग क्लबमुळे त्यांना विमान उड्डाणाची आवड निर्माण झाली आणि त्यांनी एअर फोर्स कॉमन ॲडमिशन टेस्ट (AFCAT) उत्तीर्ण केली.

त्यावेळी महिलांना फायटर स्ट्रीममध्ये प्रवेश नव्हता. मात्र, २०१५ मध्ये भारत सरकारने प्रायोगिक तत्त्वावर महिलांसाठी फायटर स्ट्रीम खुली केली. अवनी चतुर्वेदी, भावना कांत आणि मोहना सिंह या भारतीय हवाई दलातील पहिल्या महिला फायटर पायलट ठरल्या.

१९ फेब्रुवारी २०१८ रोजी अवनी यांनी इतिहास रचला. जामनगर हवाई तळावर त्यांनी MiG-21 Bison हे लढाऊ विमान तब्बल ३० मिनिटे एकट्याने उडवले आणि अशा प्रकारे एकट्याने फायटर जेट उडवणाऱ्या भारताच्या पहिल्या महिला फायटर पायलट बनल्या.

अवनी यांचे एक वाक्य आजही लाखो तरुणींना प्रेरणा देते—

"विमानाला पायलट स्त्री आहे की पुरुष, याने काही फरक पडत नाही. त्याला फक्त विमान कोण सक्षमपणे उडवू शकतो, हेच महत्त्वाचे असते."

२०२३ मध्ये त्यांनी आणखी एक मानाचा टप्पा गाठला. जपानमध्ये आयोजित आंतरराष्ट्रीय हवाई युद्धसरावात (Aerial Wargame) सहभागी होणाऱ्या भारतीय हवाई दलाच्या पहिल्या महिला फायटर पायलट होण्याचा मान त्यांना मिळाला.

देशासाठी केलेल्या उल्लेखनीय योगदानाबद्दल त्यांना २०२० मध्ये 'नारी शक्ती पुरस्कार' प्रदान करण्यात आला.

अवनी चतुर्वेदी यांचा प्रवास हा केवळ एका वैमानिकाचा प्रवास नाही, तर तो भारतीय महिलांच्या आत्मविश्वास, जिद्द आणि समान संधींच्या लढ्याचे प्रतीक आहे. त्यांच्या यशाने असंख्य मुलींना मोठी स्वप्ने पाहण्याचे धैर्य दिले आहे.

स्वप्नांना मर्यादा नसतात; संधी मिळाली आणि जिद्द कायम ठेवली, तर आकाशही आपल्या यशाची वाट पाहत असते.

डिस्क्लेमर :
ही माहिती सार्वजनिकरित्या उपलब्ध अधिकृत माहिती व विविध वृत्तस्रोतांवर आधारित असून केवळ प्रेरणादायी व माहितीपर उद्देशाने सादर करण्यात आली आहे.