शेळ्या राखण्यापासून स्वतःचे दुकान उभारण्यापर्यंत! सरिता देवींची यशोगाथा ठरतेय ग्रामीण महिलांसाठी प्रेरणादायी

बिहारच्या छपरा जिल्ह्यातील सरिता देवी यांची संघर्षातून यशाकडे झालेली वाटचाल आज अनेक ग्रामीण महिलांसाठी प्रेरणास्थान ठरत आहे. एकेकाळी शेळ्या राखणे आणि मजुरी करून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करणाऱ्या सरिता आज स्वतःचे शिवणकाम व भरतकामाचे दुकान चालवत आहेत. विशेष म्हणजे, त्यांनी स्वतः आर्थिक स्वावलंबन मिळवण्याबरोबरच गावातील इतर महिलांनाही रोजगाराची संधी उपलब्ध करून दिली आहे.

आर्थिक संकटातून सुरू झाला प्रवास

काही वर्षांपूर्वी सरिता देवींच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची होती. कुटुंबाचा खर्च भागवण्यासाठी त्या शेतमजुरी करत आणि शेळ्या पाळून अतिरिक्त उत्पन्न मिळवत होत्या. मोठे कुटुंब आणि मर्यादित उत्पन्न यामुळे दैनंदिन गरजा भागवणेही कठीण झाले होते.

स्वयंसहाय्यता गटाने दिली नवी दिशा

याच काळात त्यांना गावात कार्यरत असलेल्या स्वयंसहाय्यता गट (Self Help Group) आणि जीविका (Livelihood) कार्यक्रमाची माहिती मिळाली. सुरुवातीला त्यांना या उपक्रमाबद्दल शंका होती, मात्र गावातील इतर महिलांच्या प्रोत्साहनामुळे त्यांनी गटात सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला.

गटामध्ये सहभागी झाल्यानंतर त्यांना नियमित बचतीची सवय लागली. हळूहळू त्यांनी थोडी-थोडी रक्कम जमा करण्यास सुरुवात केली.

छोट्या कर्जातून उभी केली व्यवसायाची पायाभरणी

स्वयंसहाय्यता गटाच्या मदतीने सरिता यांनी लहान कर्ज घेतले आणि त्यातून शिवणयंत्र (सिलाई मशीन) खरेदी केले.

घरातूनच त्यांनी शिवणकाम सुरू केले. सुरुवातीला गावातील लोकांचे कपडे शिवण्याचे काम मिळाले. त्यांच्या कामाची गुणवत्ता पाहून शेजारच्या गावांमधूनही ग्राहक येऊ लागले.

कामाचा वाढता व्याप लक्षात घेऊन त्यांनी दुसरे शिवणयंत्र खरेदी केले आणि गावातील आणखी दोन महिलांना कामावर घेतले.

आज आहेत यशस्वी उद्योजिका

आज सरिता देवींकडे एक लाख रुपयांहून अधिक किमतीची शिवणकामाची साधने आहेत. त्यांनी स्वतःचे छोटे दुकान सुरू केले असून तेथे शिवणकाम, भरतकाम तसेच रेडीमेड कपड्यांची विक्रीही केली जाते.

त्यांच्या उत्पन्नात लक्षणीय वाढ झाली असून कुटुंबाची आर्थिक परिस्थितीही पूर्णपणे बदलली आहे.

आर्थिक मदतीसोबत मिळाला आत्मविश्वास

सरिता यांच्या मते, स्वयंसहाय्यता गटाने त्यांना केवळ आर्थिक मदतच केली नाही, तर स्वतःच्या क्षमतेवर विश्वास ठेवायला शिकवले.

गटामार्फत त्यांना बचत, कर्ज व्यवस्थापन, व्यवसाय नियोजन आणि आर्थिक स्वावलंबनाचे प्रशिक्षण मिळाले. याच ज्ञानाच्या जोरावर त्या आज इतर महिलांनाही कौशल्य प्रशिक्षण देत आहेत.

गावातील महिलांसाठी ठरल्या प्रेरणा

सरिता देवींच्या यशामुळे त्यांच्या परिसरातील अनेक महिलांना प्रेरणा मिळाली आहे. ज्या महिला पूर्वी घराबाहेर पडण्यासही संकोच करत होत्या, त्या आता स्वयंसहाय्यता गटात सहभागी होऊन स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी पुढे येत आहेत.

महिलांना स्वावलंबी बनवण्याचा उद्देश

सरकारी अधिकाऱ्यांच्या मते, स्वयंसहाय्यता गट आणि जीविका योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि स्वावलंबी बनवणे हा आहे. सरिता देवी यांच्यासारख्या यशस्वी उदाहरणांमुळे योग्य मार्गदर्शन, मेहनत आणि जिद्द असेल तर कोणतीही व्यक्ती स्वतःचे आयुष्य बदलू शकते, हे सिद्ध झाले आहे.

निष्कर्ष

शेळ्या राखण्यापासून स्वतःचे यशस्वी दुकान उभारण्यापर्यंतचा सरिता देवींचा प्रवास हा केवळ एका महिलेच्या यशाची कहाणी नाही, तर आत्मविश्वास, चिकाटी आणि योग्य संधी मिळाल्यास ग्रामीण महिलाही मोठे परिवर्तन घडवू शकतात, याचे प्रेरणादायी उदाहरण आहे.

 डिस्क्लेमर (अस्वीकरण)

हा लेख उपलब्ध माहितीच्या आधारे तयार करण्यात आला असून त्याचा उद्देश प्रेरणादायी आणि माहितीपर आहे. लेखातील व्यक्ती, घटना आणि यशोगाथा संबंधित स्रोतांवर आधारित आहेत. कोणत्याही शासकीय योजना, स्वयंसहाय्यता गट किंवा आर्थिक उपक्रमांविषयी अधिकृत माहिती संबंधित शासकीय विभाग किंवा अधिकृत संस्थेकडून पडताळून घ्यावी.