भारतात पुन्हा बॅडमिंटन विश्वचॅम्पियनशिपचा थरार!

मुंबई | 

भारतामध्ये बॅडमिंटनची लोकप्रियता, सहभाग आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील यश गेल्या काही वर्षांत झपाट्याने वाढले आहे. तब्बल १७ वर्षांनंतर BWF World Championships चे भारतात पुनरागमन होत असून, नवी दिल्लीतील इंदिरा गांधी इनडोअर स्टेडियममध्ये जगातील सर्वोत्तम बॅडमिंटनपटू एकत्र येत आहेत.

यापूर्वी २००९ मध्ये हैदराबादमध्ये या स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले होते. मात्र, २००९ च्या तुलनेत आजचा भारत बॅडमिंटनच्या क्षेत्रात केवळ उत्साही प्रेक्षक राहिलेला नसून, जागतिक पातळीवरील एक मजबूत स्पर्धक आणि मोठी बॅडमिंटन बाजारपेठ म्हणून उदयास आला आहे.

 भारतात बॅडमिंटनची वाढती लोकप्रियता

उपलब्ध आकडेवारीनुसार, भारतातील सुमारे ४३% नागरिक बॅडमिंटनचे अनुसरण करतात, तर सुमारे ३२% नागरिक या खेळात सक्रिय सहभाग घेतात. त्यामुळे क्रिकेटनंतर बॅडमिंटन हा भारतातील लोकप्रिय खेळांपैकी एक ठरला आहे.

भारत आता दरवर्षी चार BWF World Tour स्पर्धांचे आयोजन करतो. त्यामुळे जागतिक बॅडमिंटनच्या कॅलेंडरमध्ये भारताचे महत्त्व सातत्याने वाढत आहे.

 पदकांची ऐतिहासिक परंपरा

भारताला विश्वचॅम्पियनशिपमधील पहिले पदक १९८३ मध्ये प्रकाश पादुकोण यांनी मिळवून दिले. त्यानंतर भारतीय बॅडमिंटनने मोठी झेप घेतली.

२०११ पासून प्रत्येक World Championships मध्ये भारतीय खेळाडू किंवा जोडीने पदक मिळवले आहे, ही भारताच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीची मोठी नोंद आहे.

सायना नेहवाल यांनी २०१५ मध्ये रौप्य आणि २०१७ मध्ये कांस्यपदक मिळवले. पी. व्ही. सिंधू यांनी विश्वचॅम्पियनशिपमध्ये तब्बल पाच पदके जिंकत इतिहास घडवला. त्यात २०१९ मधील सुवर्णपदकाचा समावेश असून, World Championships मध्ये भारताचे हे पहिले आणि आतापर्यंतचे एकमेव सुवर्णपदक आहे.

 पुरुष बॅडमिंटनमध्येही भारताची ताकद

पुरुष विभागातही भारताने आपली मजबूत उपस्थिती निर्माण केली आहे.

किदांबी श्रीकांत यांनी २०२१ मध्ये रौप्यपदक, तर लक्ष्य सेन यांनी कांस्यपदक मिळवले. एच. एस. प्रणॉय यांनी २०२३ मध्ये पुरुष एकेरीत कांस्यपदक पटकावले.

पुरुष दुहेरीत सात्विकसाईराज रंकीरेड्डी आणि चिराग शेट्टी यांनी भारताला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून दिली आहे. त्यांच्या पदकांच्या कामगिरीमुळे भारताची पुरुष दुहेरीतील ताकदही अधोरेखित झाली आहे.

 ऑलिम्पिकमध्येही भारताचा ठसा

भारतीय बॅडमिंटनपटूंनी ऑलिम्पिकमध्येही उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे.

• सायना नेहवाल – कांस्य, लंडन २०१२

• पी. व्ही. सिंधू – रौप्य, रिओ २०१६

• पी. व्ही. सिंधू – कांस्य, टोकियो २०२०

ही तीन ऑलिम्पिक पदके भारताच्या बॅडमिंटन क्षेत्रातील प्रगतीचे प्रतीक आहेत.

 पॅरा-बॅडमिंटनमध्येही भारताची दमदार कामगिरी

भारताच्या बॅडमिंटन क्षेत्रातील प्रगती केवळ मुख्य प्रवाहातील खेळापुरती मर्यादित राहिलेली नाही. पॅरा-बॅडमिंटनमध्येही भारताने उल्लेखनीय यश मिळवले आहे.

भारतीय पॅरा-बॅडमिंटनपटूंनी गेल्या दशकात १,२०० हून अधिक आंतरराष्ट्रीय पदके जिंकली आहेत. तसेच भारताने Paralympic badminton मध्ये नऊ पदके मिळवली असून, टोकियो २०२० आणि पॅरिस २०२४मध्ये सुवर्णपदकांचाही समावेश आहे.

 २००९ ते २०२६ : बदललेले चित्र

२००९ मध्ये हैदराबाद येथे झालेल्या विश्वचॅम्पियनशिपमध्ये चीनचे वर्चस्व स्पष्टपणे दिसत होते. मात्र, गेल्या १७ वर्षांत जागतिक बॅडमिंटन अधिक स्पर्धात्मक झाले आहे.

जपान, चायनीज तैपेई, थायलंड आणि भारत यांसारख्या देशांनी सातत्याने आघाडीच्या स्पर्धकांमध्ये स्थान मिळवले आहे. यामुळे बॅडमिंटनमध्ये विविध देशांचा सहभाग आणि स्पर्धात्मकता मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.

 भारतासाठी नवी दिल्लीची स्पर्धा विशेष का?

नवी दिल्लीतील २०२६ विश्वचॅम्पियनशिप ही भारतासाठी केवळ एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेचे आयोजन नाही. ती भारतीय बॅडमिंटनच्या गेल्या १७ वर्षांच्या प्रवासाचे प्रतिबिंब आहे.

एकेकाळी जागतिक दर्जाच्या खेळाडूंना पाहण्यासाठी उत्सुक असलेला भारत आज स्वतःच पदकांचा प्रमुख दावेदार बनला आहे.

मोठा चाहतावर्ग, वाढता सहभाग, जागतिक दर्जाच्या स्पर्धांचे आयोजन, आंतरराष्ट्रीय पदकांची परंपरा आणि नवी पिढी—या सर्वांमुळे भारताची बॅडमिंटनमधील ताकद अधिक दृढ होत आहे.

२००९ मध्ये भारताने विश्वचॅम्पियनशिपचे यजमानपद भूषवले होते; २०२६ मध्ये भारत एका यजमान देशापेक्षा कितीतरी पुढे आहे—तो आता बॅडमिंटनच्या जागतिक नकाशावरील एक प्रमुख शक्ती बनला आहे. 

 Disclaimer | महत्त्वाची सूचना

ही बातमी उपलब्ध वृत्तस्रोतांवर आधारित माहितीपर व जनजागृतीच्या उद्देशाने तयार करण्यात आली आहे. दिलेली आकडेवारी, खेळाडूंची कामगिरी आणि स्पर्धेशी संबंधित तपशील संबंधित अधिकृत संस्था किंवा आयोजकांकडून वेळोवेळी अद्ययावत होऊ शकतात. अंतिम निकाल व अधिकृत आकडेवारीसाठी BWF आणि संबंधित अधिकृत क्रीडा संस्थांच्या माहितीस प्राधान्य द्यावे.

 भारताचा बॅडमिंटन प्रवास — यजमानापासून जागतिक शक्तीपर्यंत!