भारताने ओडिशाच्या चांदीपूरमधून घेतलेली 'अग्नी-4' ची यशस्वी चाचणी ही केवळ नियमित प्रक्रिया नसून देशाच्या 'क्रेडिबल मिनिमम डिटेरन्स' (विश्वासार्ह किमान प्रतिकार) धोरणाला मिळालेली मोठी ताकद आहे. 4,000 किमी अंतरावरील शत्रूचा अचूक वेध घेण्याची क्षमता असलेल्या या अणुक्षम क्षेपणास्त्राने भारताची आशिया खंडातील सामरिक पकड कमालीची मजबूत केली आहे.
संरक्षण क्षेत्राच्या दृष्टीने 'अग्नी-4' ची चाचणी अत्यंत खास ठरली, कारण यामुळे स्ट्रॅटेजिक फोर्सेस कमांडची युद्धकालीन सज्जता सिद्ध झाली आहे. आधुनिक रिंग लेझर गायरोस्कोप आणि प्रगत नॅव्हिगेशन यंत्रणेने सज्ज असलेले हे क्षेपणास्त्र अत्यंत हलके आणि फिरत्या वाहनावरूनही डागता येणारे असल्याने शत्रूच्या रडारला चकवा देण्यात भारताला मोठे यश आले आहे.
भारताने ओडिशातील चांदीपूर येथील एकात्मिक चाचणी केंद्रावरून (ITR) 'अग्नी-4' या मध्यम पल्ल्याच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राची (MRBM) घेतलेली यशस्वी चाचणी ही केवळ एक नियमित तांत्रिक प्रक्रिया नाही, तर बदलत्या जागतिक समीकरणांमध्ये भारताच्या वाढत्या लष्करी आणि सामरिक वर्चस्वाचा पुरावा आहे.
IISS' च्या विश्लेषणानुसार, 'अग्नी-4' च्या चाचणीला 'ट्रेनिंग लाँच' म्हटले गेले आहे. याचा अर्थ हे क्षेपणास्त्र आता केवळ प्रयोगाच्या टप्प्यात नसून थेट लष्कराच्या ताफ्यात सक्रिय वापरासाठी सज्ज झाले आहे.
घन इंधन तंत्रज्ञान
द्रव इंधनाच्या तुलनेत घन इंधनावर चालणारी क्षेपणास्त्रे दीर्घकाळ साठवून ठेवता येतात आणि कोणत्याही आणीबाणीच्या प्रसंगी अत्यंत कमी वेळात डागता येतात, ज्यामुळे भारताची 'सेकंड स्ट्राईक' (प्रतिहल्ला करण्याची) क्षमता अफाट वाढते.
आशियातील शक्ती संतुलन
'द हिंदू'च्या मते, या चाचणीची वेळ आणि तिचा पल्ला अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
चीन आणि पाकिस्तानला इशारा:
4,000 किमीच्या पल्ल्यामुळे जर हे क्षेपणास्त्र भारताच्या ईशान्य भागातून डागले, तर ते संपूर्ण पाकिस्तानात आणि चीनच्या मुख्य भूमीवरील महत्त्वाच्या शहरांना आपल्या कक्षेत घेऊ शकते. चीनच्या वाढत्या कुरघोडींना आणि आधुनिक लाँग-रेंज क्षेपणास्त्र निर्मितीला हे भारताचे चोख प्रत्युत्तर मानले जाते.