इस्रोचा PSLV-C62 मोहिम: १२ जानेवारी २०२६ रोजी पृथ्वी निरीक्षण आणि वैज्ञानिक उपग्रहांचा मोहिमेचा शुभारंभ

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) १२ जानेवारी २०२६ रोजी श्रीहरिकोटा येथून PSLV-C62 मोहिमेचे प्रक्षेपण करणार आहे. सकाळी १०:१७ वाजता होणाऱ्या या मोहिमेत मुख्य पृथ्वी निरीक्षण उपग्रहासह जगभरातून १८ विविध सहयात्री उपग्रह सुद्धा अवकाशात पाठवले जातील. ही मोहिम विज्ञान आणि नवोपक्रमासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.

EOS-N1 (ANVESHA) – DRDO चा सामर्थ्यशाली उपग्रह

या मोहिमेतील प्रमुख उपग्रह म्हणजे EOS-N1, ज्याला अन्वेषा असेही म्हटले जाते. हा उपग्रह संरक्षण संशोधन व विकास संस्था (DRDO) यांनी तयार केला आहे. हा उपग्रह सीमाशुल्कीय निरीक्षणासाठी आणि छुप्या वस्तू शोधण्यासाठी हायपरस्पेक्ट्रल इमेजिंग तंत्रज्ञान वापरतो. या तंत्रज्ञानामुळे केवळ रंगच नव्हे तर विद्युतचुंबकीय स्पेक्ट्रममधील अनेक अदृश्य प्रकाशछटा देखील पाहता येतात. यामुळे छद्मवेशित वस्तू ओळखणे शक्य होते, ज्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षा वाढीस लागते. तसेच हा उपग्रह कृषी आणि पर्यावरणीय तपासणीसाठी उपयुक्त आहे.

AAYULSAT – भारताचा पहिला ऑन-ऑर्बिट रिफ्यूलिंग उपग्रह

बैंगलोर येथील अंतराळ तंत्रज्ञान स्टार्टअप OrbitAID Aerospace ने तयार केलेला AAYULSAT हा उपग्रह अवकाशातच इंधन टाकण्याचा प्रयोग दर्शवतो. हे उपग्रह भविष्यातील मोहिमांसाठी खर्च कमी करण्यास मदत करेल आणि अंतराळयानांचे आयुष्य वाढविण्याचा मार्ग तयार करेल.

MOI-1 – कंम्पॅक्ट AI सक्षम उपग्रह

हैदराबादच्या TakeMe2Space आणि EON Space यांनी विकसित केलेला १४ किलो वजनाचा MOI-1 उपग्रह, कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करून पृथ्वीवरील बदल किंवा आपत्तींचे निरीक्षण थेट अवकाशातून करतो. त्यामुळे भूतळावरील स्टेशनवर अवलंबून राहण्याची गरज कमी होते.

INDO-MAURITIUS JOINT SATELLITE (IMJS) – भारत-मॉरिशस संयुक्त उपग्रह

ही संयुक्त मोहिम भारत आणि मॉरिशस यांच्यातील वाढत्या आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे प्रतीक आहे. या उपग्रहाचा उद्देश प्रादेशिक निरीक्षण आणि जागतिक सहकार्य वाढवणे आहे.

KESTREL INITIAL DEMONSTRATOR (KID) – स्पेनचा पुन्हा वापरासाठी उपग्रह

स्पेनमधील Orbital Paradigm चा KID उपग्रह, जो २५ किलो वजनाचा आहे, तो अवकाशातून लहान प्रयोगांसाठी पुन्हा वापर करता येण्याजोग्या उपकरणांच्या विकासासाठी वापरला जाणारा प्रथम प्रयोग आहे.

ORBITAL TEMPLE – अवकाशातील कलात्मक आणि सांस्कृतिक प्रयोग

ब्राझीलियन कलाकार एडसन पावोनी यांच्या कलात्मक प्रकल्पाचा भाग असलेला २५० ग्रॅम वजनाचा PocketQube म्हणजे Orbital Temple, जो अवकाशातील संस्कृती, श्रद्धा आणि मानवी नाते यांचा शोध घेतो. हा उपग्रह अवकाशात एका स्मारकाप्रमाणे काम करतो, जिथे जगभरातील लोक त्यांच्या प्रियजनांची नावे पाठवू शकतात. या उपग्रहाद्वारे अवकाशाचे लोकशाहीकरण होण्याचा आणि मानवतेच्या स्मृती व भावनांचा गौरव करण्याचा प्रयत्न आहे.

इतर सहयात्री

या मोहिमेत CGUSAT-1, SR-2 Sat आणि UAE, US सारख्या देशांच्या उपग्रहांचा समावेश असून एकूण सुमारे २०० किलो वजनाच्या प्रयोगांचा समावेश आहे. यामुळे ही मोहिम विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात एक नवी ऊर्जा निर्माण करणार आहे.

अस्वीकरण (Disclaimer)

हा लेख सार्वजनिक माहिती आणि स्रोतांवर आधारित असून त्यातील काही माहिती संशोधन व प्रयोगांच्या आधारे बदलू शकते. लेखात दिलेली माहिती शैक्षणिक आणि माहितीपर हेतूने दिलेली आहे, कोणत्याही प्रकारची अधिकार वचनबद्धता नसलेली आहे.