आजच्या डिजिटल जीवनशैलीमध्ये अनेक लोक दिवसातील बराच वेळ ऑफिसमध्ये, लॅपटॉपसमोर, टीव्ही पाहताना किंवा मोबाईल वापरत बसून घालवतात. वर्क फ्रॉम होम आणि स्क्रीन टाइम वाढल्यामुळे ही सवय अधिकच सामान्य झाली आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते दीर्घकाळ एकाच जागी बसून राहणे शरीरासाठी गंभीर धोकादायक ठरू शकते.
संशोधनानुसार, दररोज ८ ते १० तास सतत बसून राहिल्यास हृदयविकार, टाइप २ मधुमेह, लठ्ठपणा, पाठदुखी, स्नायू कमकुवत होणे आणि मानसिक तणाव यांसारख्या समस्या वाढू शकतात. काही अभ्यासांमध्ये असेही आढळले आहे की दीर्घकाळ बसून राहण्याची सवय अकाली मृत्यूचा धोका वाढवू शकते.
जास्त वेळ बसून राहिल्यामुळे शरीरातील स्नायू निष्क्रिय होतात. यामुळे रक्तातील साखर आणि शरीरातील चरबीचे नियंत्रण बिघडू शकते. हळूहळू याचा परिणाम मेटाबॉलिझम, रक्ताभिसरण आणि हृदयाच्या आरोग्यावर होतो.
दीर्घकाळ स्क्रीनसमोर बसल्यामुळे मान, पाठ आणि खांदेदुखी वाढू शकते. याशिवाय मानसिक थकवा, तणाव आणि झोपेच्या समस्या देखील निर्माण होऊ शकतात.
अनेक अभ्यासांमध्ये असे स्पष्ट झाले आहे की सतत बसून राहण्याची सवय आरोग्यासाठी घातक आहे. साधारणपणे दिवसातील ८ ते १० तासांपेक्षा जास्त बसणे धोकादायक मानले जाते.
२०२४ मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात जवळपास ६,००० वृद्ध महिलांचा अभ्यास करण्यात आला. त्यामध्ये दिवसातून ११ तासांपेक्षा जास्त बसणाऱ्या महिलांमध्ये मृत्यूचा धोका ५७ टक्क्यांनी अधिक असल्याचे दिसून आले. तसेच हृदयविकारामुळे मृत्यू होण्याचा धोका ७८ टक्क्यांनी वाढलेला आढळला.
तज्ज्ञांच्या मते, सतत बसून राहण्याऐवजी मधूनमधून उठून हालचाल करणे आरोग्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो
टाइप २ मधुमेह होण्याची शक्यता वाढते
लठ्ठपणा आणि अशक्तपणा जाणवू शकतो
मान आणि पाठदुखीची समस्या वाढू शकते
रक्ताभिसरणावर परिणाम होतो
मानसिक तणाव आणि थकवा वाढू शकतो
शरीराचे स्नायू कमकुवत होऊ शकतात
सतत बसण्याऐवजी थोडे चालणे किंवा उभे राहणे फायदेशीर ठरते.
दर तासाला ५ मिनिटे चालल्याने शरीर सक्रिय राहते.
स्ट्रेचिंग, जिने चढणे किंवा छोट्या हालचाली केल्याने स्नायूंना आराम मिळतो.
जर कामामुळे जास्त वेळ बसावे लागत असेल, तर सुट्टीच्या दिवशी शारीरिक हालचाली वाढवा.
शक्य असल्यास काही वेळ उभे राहून काम करा.
कामानंतर सतत मोबाईल किंवा टीव्ही पाहण्याऐवजी शरीराला हालचाल द्या.
फक्त व्यायाम करणे पुरेसे नसून दिवसभर शरीर सक्रिय ठेवणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. जास्त वेळ बसून राहण्याची सवय हळूहळू गंभीर आरोग्य समस्यांना कारणीभूत ठरू शकते. त्यामुळे नियमित हालचाल, हलका व्यायाम आणि सक्रिय जीवनशैली स्वीकारणे गरजेचे आहे.
हा लेख सामान्य माहितीच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. यामधील माहिती वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. कोणतीही आरोग्य समस्या असल्यास किंवा जीवनशैलीत बदल करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
