भारताचा पहिला स्वदेशी MRI : आरोग्यसेवेत आत्मनिर्भरतेकडे एक मोठे पाऊल

बेंगळुरू :  VoxelGrids या स्टार्टअपने भारताच्या वैद्यकीय तंत्रज्ञान क्षेत्रात एक ऐतिहासिक कामगिरी केली आहे. Zoho यांच्या पाठबळाने आणि भारत सरकारच्या सहाय्याने कंपनीने भारताचा पहिला स्वदेशी 1.5 टेस्ला MRI स्कॅनर विकसित केला आहे. हा MRI स्कॅनर केवळ स्वदेशीच नाही, तर आयात केलेल्या यंत्रांपेक्षा सुमारे 40 टक्के स्वस्त, अधिक ऊर्जाक्षम आणि भारतीय परिस्थितीसाठी विशेषतः उपयुक्त आहे.

आजपर्यंत भारतात वापरले जाणारे बहुतेक MRI स्कॅनर परदेशातून आयात केलेले असून ते महागडे आणि देखभालीसाठी खर्चिक होते. VoxelGrids ने विकसित केलेल्या या MRI मध्ये हेलियमऐवजी द्रव नायट्रोजन (Liquid Nitrogen) वापरण्यात आले आहे. यामुळे खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी झाला असून, हेलियमच्या टंचाईचा प्रश्नही सुटला आहे.

हा MRI स्कॅनर कमी वीज वापरणारा, कॉम्पॅक्ट आणि हलका असल्यामुळे ग्रामीण, दुर्गम आणि मर्यादित सुविधा असलेल्या भागांमध्येही सहज वापरता येऊ शकतो. भविष्यात याचे मोबाईल MRI युनिट्स देखील विकसित करण्याची योजना असून त्यामुळे तपासणी सेवा थेट रुग्णांपर्यंत पोहोचू शकणार आहे.

या स्वदेशी MRI ची पहिली क्लिनिकल स्थापना नागपूरजवळील चंद्रपूर कॅन्सर केअर फाउंडेशन येथे करण्यात आली आहे. याशिवाय, कंपनीने Pay-per-use (वापरानुसार शुल्क) मॉडेल सादर केले असून त्यामुळे लहान रुग्णालये आणि निदान केंद्रांनाही MRI सेवा परवडणारी ठरणार आहे.

हा प्रकल्प भारताच्या “मेक इन इंडिया” आणि “आत्मनिर्भर भारत” उपक्रमांचे उत्तम उदाहरण आहे. स्वदेशी तंत्रज्ञानामुळे केवळ आयातीवरील अवलंबित्व कमी होणार नाही, तर आरोग्यसेवा अधिक किफायतशीर, सर्वसमावेशक आणि सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचणारी बनेल.

एकूणच, VoxelGrids चा हा स्वदेशी MRI स्कॅनर भारताच्या आरोग्य क्षेत्रासाठी एक क्रांतिकारी टप्पा ठरू शकतो, जो दर्जेदार निदान सेवा अधिक लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा मार्ग मोकळा करतो.

अस्वीकरण (Disclaimer):
हा लेख उपलब्ध माहितीनुसार तयार करण्यात आला असून तो केवळ सामान्य माहिती आणि जनजागृतीसाठी आहे. यामधील माहिती वैद्यकीय सल्ला किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणत्याही वैद्यकीय तपासणी किंवा उपचारांपूर्वी तज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. तांत्रिक वैशिष्ट्ये, किंमत किंवा उपलब्धता काळानुसार बदलू शकते.