भारताची पहिली हायड्रोजन ट्रेन 26 जानेवारी 2026 पासून चाचणी धावणार

मुंबई : भारतीय रेल्वेने हरित आणि पर्यावरणपूरक वाहतुकीच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले आहे. भारताची पहिली हायड्रोजनवर चालणारी ट्रेन 26 जानेवारी 2026 रोजी प्रजासत्ताक दिनी हरियाणातील जिंद–सोनीपत मार्गावर फील्ड ट्रायलसाठी धावणार आहे. ही चाचणी भारतीय रेल्वेसाठी तसेच देशाच्या ग्रीन ट्रान्सपोर्ट धोरणासाठी ऐतिहासिक मानली जात आहे.

ही अत्याधुनिक ट्रेन शून्य उत्सर्जन (Zero Emission) तंत्रज्ञानावर आधारित असून, ती डिझेल इंजिनवर चालणाऱ्या गाड्यांना पर्याय ठरणार आहे. हायड्रोजन इंधनामुळे ही ट्रेन एका सिंगल रिफिलवर अनेक तास चालू शकते, तसेच तिची कार्यक्षमता पारंपरिक गाड्यांपेक्षा अधिक असल्याचे सांगितले जात आहे.

कसे कार्य करते हायड्रोजन ट्रेनचे तंत्रज्ञान?

ही ट्रेन चेन्नईतील इंटिग्रल कोच फॅक्टरी (ICF) येथे विकसित करण्यात आली आहे. या ट्रेनमध्ये फ्युएल सेल तंत्रज्ञान वापरण्यात आले असून, त्यामध्ये हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन यांच्या संयोजनातून वीज निर्मिती होते. या प्रक्रियेतून फक्त पाणी (Water) हा उपउत्पाद तयार होतो, त्यामुळे प्रदूषण पूर्णतः टाळले जाते.

35 हायड्रोजन ट्रेन्सचा महत्त्वाकांक्षी आराखडा

भारतीय रेल्वेचा वारसा (Heritage) आणि नॉन-इलेक्ट्रिफाइड मार्गांवर अशा एकूण 35 हायड्रोजन ट्रेन्स सुरू करण्याचा मानस आहे. हा प्रकल्प भारताच्या नेट-झिरो कार्बन उत्सर्जन उद्दिष्टांना पूरक ठरणार आहे आणि स्वच्छ ऊर्जेच्या दिशेने देशाला आणखी एक पाऊल पुढे नेणार आहे.

हरित भारताकडे वाटचाल

हायड्रोजन ट्रेनमुळे इंधन खर्चात बचत, प्रदूषणात घट आणि ऊर्जा कार्यक्षमतेत वाढ होण्याची अपेक्षा आहे. भविष्यात ही संकल्पना यशस्वी ठरल्यास, भारतीय रेल्वेचे स्वरूप अधिक आधुनिक, स्वच्छ आणि पर्यावरणस्नेही होईल.

अस्वीकरण (Disclaimer)

ही बातमी उपलब्ध माहितीनुसार तयार करण्यात आलेली आहे. प्रकल्पाच्या वेळापत्रकात, तांत्रिक तपशीलांमध्ये किंवा अंमलबजावणीत बदल होऊ शकतात. वाचकांनी अधिकृत भारतीय रेल्वेच्या घोषणांचा संदर्भ घ्यावा.