आयुष्यात आपण निवडलेला मार्गच आपले अंतिम ध्येय असेल असे नाही. शिक्षण घेताना, अनुभवातून किंवा स्वतःच्या आवडीनिवडी ओळखताना आपली स्वप्ने बदलू शकतात. अशा वेळी स्वतःवर विश्वास ठेवून नव्या दिशेने वाटचाल करण्याचे धैर्य दाखवणाऱ्या व्यक्तींचा प्रवास अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरतो. भारतीय पोलीस सेवेत (IPS) कार्यरत असलेल्या नवजोत सिमी यांचा प्रवास याचे उत्तम उदाहरण आहे.
नवजोत सिमी यांनी दंतवैद्यकशास्त्राचे शिक्षण घेतले. मात्र, पुढे त्यांनी केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) नागरी सेवा परीक्षेची तयारी करण्याचा निर्णय घेतला. या ध्येयासाठी त्या दिल्ली येथे गेल्या आणि अभ्यासावर लक्ष केंद्रित केले.
२०१७ मध्ये UPSC नागरी सेवा परीक्षेच्या दुसऱ्या प्रयत्नात त्यांनी अखिल भारतीय स्तरावर ७३५ वा क्रमांक (AIR 735) मिळवला आणि भारतीय पोलीस सेवेसाठी (IPS) पात्रता मिळवली.
त्यांचा हा प्रवास सांगतो की, आपल्या शिक्षणाची दिशा आणि करिअरचे ध्येय वेगवेगळे असू शकते. महत्त्वाचे असते ते स्वतःची क्षमता ओळखणे आणि नव्या ध्येयासाठी सातत्याने प्रयत्न करणे.
UPSC परीक्षेपूर्वी नवजोत सिमी यांनी पंजाब लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण केली होती. त्यानंतर त्यांनी उत्पादन शुल्क व कर विभागात अधिकारी म्हणूनही काम केले.
मात्र, त्यांची महत्त्वाकांक्षा त्यापुरती मर्यादित नव्हती. त्यांनी आणखी मोठे ध्येय समोर ठेवले आणि त्यासाठी मेहनत घेतली.
या प्रवासातून विद्यार्थ्यांना आणि स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या तरुणांना एक महत्त्वाचा संदेश मिळतो — पहिल्या प्रयत्नात यश मिळाले नाही, तरी प्रयत्नांची दिशा योग्य ठेवली तर पुढील संधींचा उपयोग करता येतो.
बिहारमध्ये पोलीस अधीक्षक (SP), अरवल या पदावर कार्यरत असलेल्या नवजोत सिमी यांची ऑक्टोबर २०२६ मध्ये राज्याच्या गुन्हे अन्वेषण विभागात (CID) बदली करण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
CID मधील जबाबदाऱ्यांमध्ये गुन्हेगारीविषयक माहितीचे संकलन, तपास आणि संबंधित विभागांशी समन्वय यांसारख्या कामांचा समावेश असू शकतो. या नव्या नियुक्तीमुळे त्यांच्या प्रशासकीय आणि पोलीस सेवेला आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा मिळाला आहे.
पोलीस सेवेत प्रत्येक पदासोबत नवी आव्हाने आणि जनसेवेची नवी संधी येते. अशा जबाबदाऱ्या पार पाडताना निर्णयक्षमता, शिस्त, संयम आणि कर्तव्यनिष्ठा महत्त्वाची ठरतात.
१. करिअर बदलणे म्हणजे अपयश नव्हे.
आपल्याला कोणत्या क्षेत्रात काम करायचे आहे हे नव्याने समजल्यास दिशा बदलण्यास घाबरू नका.
२. ध्येय निश्चित करा.
आपल्याला नेमके काय साध्य करायचे आहे, हे स्पष्ट असेल तर प्रयत्नांना दिशा मिळते.
३. सातत्याला महत्त्व द्या.
मोठे यश मिळवण्यासाठी नियमित अभ्यास, योग्य नियोजन आणि चिकाटी आवश्यक असते.
४. आपल्या क्षमतेवर विश्वास ठेवा.
आपली सुरुवात कोणत्या क्षेत्रातून झाली यापेक्षा आपण पुढे कोणत्या दिशेने प्रयत्न करतो, हे महत्त्वाचे असते.
५. यशासोबत जबाबदारीही स्वीकारा.
मोठे पद मिळवणे ही एक उपलब्धी आहे; त्या पदाचा उपयोग समाजाच्या हितासाठी करणे हे त्याचे खरे महत्त्व आहे.
नवजोत सिमी यांचा प्रवास आपल्याला आठवण करून देतो की, आयुष्यातील पहिली निवड हीच शेवटची निवड असावी असे नाही. स्वतःची आवड ओळखणे, योग्य ध्येय निवडणे आणि त्यासाठी प्रामाणिक प्रयत्न करणे यामुळे आयुष्याला नवी दिशा मिळू शकते.
प्रत्येक विद्यार्थ्याने आणि तरुणाने स्वतःच्या क्षमतेवर विश्वास ठेवावा. इतरांशी तुलना करण्यापेक्षा कालच्या स्वतःपेक्षा आज अधिक शिकण्याचा प्रयत्न करावा.
कारण यशस्वी होण्यासाठी नेहमीच सोपा मार्ग आवश्यक नसतो; आवश्यक असते ते ध्येयाप्रती समर्पण, मेहनत आणि पुढे जाण्याची जिद्द!
हा लेख प्रेरणादायी आणि माहितीपर उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. यातील माहिती उपलब्ध वृत्तविषयक मजकुरावर आधारित असून, नियुक्त्या आणि सेवाविषयक तपशीलांमध्ये कालानुसार बदल होऊ शकतात. अधिकृत व अद्ययावत माहितीसाठी संबंधित सरकारी विभागांच्या अधिकृत सूचनांचा संदर्भ घ्यावा. या लेखाचा उद्देश कोणत्याही परीक्षेतील यशाची हमी देणे नसून विद्यार्थ्यांना आणि तरुणांना प्रेरणा देणे हा आहे.