जगभरात थायरॉइड कॅन्सरच्या रुग्णांमध्ये वाढ होत असून भारतही त्याला अपवाद नाही. हा कॅन्सर इतर अनेक कॅन्सरच्या तुलनेत अधिक नियंत्रित आणि उपचारक्षम मानला जात असला, तरी सुरुवातीची लक्षणे सौम्य आणि वेदनारहित असल्यामुळे अनेकदा ती दुर्लक्षित होतात. त्यामुळे निदान उशिरा होते आणि उपचार अधिक गुंतागुंतीचे बनू शकतात.
तज्ज्ञांच्या मते, थायरॉइड ही मानेच्या पुढील भागात असलेली फुलपाखराच्या आकाराची छोटी ग्रंथी आहे. शरीरातील मेटाबॉलिझम, हृदयाचे ठोके आणि शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यात तिची महत्त्वाची भूमिका असते.
सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. नितीन लीखा यांच्या मते, थायरॉइड कॅन्सर सुरुवातीला वेदना देत नसल्यामुळे अनेक लोक त्याची लक्षणे ओळखू शकत नाहीत. मात्र वेळेवर निदान झाल्यास हा कॅन्सर प्रभावीपणे बरा होऊ शकतो.
थायरॉइड कॅन्सरचे सर्वात सामान्य सुरुवातीचे लक्षण म्हणजे मानेमध्ये गाठ किंवा सूज जाणवणे. अनेकदा दाढी करताना, मेकअप करताना किंवा दागिने घालताना ही गाठ लक्षात येते. सर्व गाठी कॅन्सरयुक्त नसतात, पण नवीन किंवा वाढणारी गाठ तातडीने तपासून घेणे आवश्यक आहे.
जर आवाज सतत बसत असेल किंवा काही आठवड्यांनंतरही सुधारणा होत नसेल, तर ते धोक्याचे संकेत असू शकतात. थायरॉइडमधील ट्युमर व्होकल कॉर्ड नियंत्रित करणाऱ्या नसांवर परिणाम करू शकतो.
थायरॉइड ग्रंथी वाढल्यास अन्ननलिकेवर दबाव येऊ शकतो. त्यामुळे गिळताना त्रास होणे किंवा घशात काहीतरी अडकल्यासारखे वाटणे ही लक्षणे दिसू शकतात.
ट्युमर वाढल्यामुळे श्वासनलिकेवर दबाव आल्यास श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो, विशेषतः झोपताना हा त्रास अधिक जाणवू शकतो.
सतत राहणारी मान किंवा घशातील वेदना, विशेषतः कानापर्यंत जाणारी वेदना, थायरॉइडशी संबंधित असू शकते. अनेकदा हे ENT किंवा दातांच्या समस्येसारखे वाटू शकते.
मानेतील घट्ट आणि वेदनारहित लिम्फ नोड्स दीर्घकाळ सुजलेले राहिल्यास ते कॅन्सर पसरल्याचे लक्षण असू शकते.
अॅलर्जी, धूम्रपान किंवा संसर्गाशिवाय सतत कोरडा खोकला येत असेल, तर तो थायरॉइड कॅन्सरचा कमी परिचित पण महत्त्वाचा संकेत असू शकतो.
वरीलपैकी एखादे लक्षण दिसल्यास ते नेहमीच कॅन्सरचेच असेल असे नाही. मात्र लक्षणांकडे दुर्लक्ष केल्यास आजार उशिरा निदान होऊ शकतो.
थायरॉइड कॅन्सरचे निदान करण्यासाठी सामान्यतः:
नेक अल्ट्रासाऊंड
रक्त तपासणी
फाइन नीडल अॅस्पिरेशन बायोप्सी
यांचा वापर केला जातो.
वेळेवर निदान झाल्यास शस्त्रक्रिया, रेडिओऍक्टिव्ह आयोडीन थेरपी किंवा इतर उपचारांद्वारे चांगले परिणाम मिळू शकतात.
थायरॉइड कॅन्सर सुरुवातीला शांतपणे वाढत असला तरी शरीर काही सूक्ष्म संकेत देत असते. मानेतील बदल, आवाजातील फरक, गिळताना त्रास किंवा सतत खोकला यांसारख्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. वेळेवर तपासणी आणि उपचार केल्यास हा कॅन्सर प्रभावीपणे नियंत्रित केला जाऊ शकतो.
ही माहिती केवळ सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी देण्यात आली आहे. याला वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय समजू नये. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
