दिवाळी अभ्यंग स्नान का करतात आणि कसे करतात?

दिवाळी म्हणजे प्रकाशाचा, आनंदाचा आणि शुद्धतेचा उत्सव. या उत्सवाची सुरुवात होते ती अभ्यंग स्नानाने. दिवाळीच्या सकाळी सूर्योदयापूर्वी केलेले तेलस्नान हे फक्त धार्मिक नाही तर आरोग्यदायी आणि वैज्ञानिक दृष्ट्याही महत्त्वाचे मानले जाते.

अभ्यंग स्नान का करतात?

1. शुद्धता आणि नवचैतन्याचे प्रतीक:
   अभ्यंग स्नान म्हणजे केवळ शरीरशुद्धी नव्हे, तर मनशुद्धीचं प्रतीक आहे. जुन्या थकव्याला दूर करून नव्या ऊर्जेने जीवन सुरू करण्याचा हा शुभ क्षण असतो.

2. आयुर्वेदानुसार आरोग्य फायदे:
   आयुर्वेदात “स्नानं पापविनाशनम्” असं म्हटलं आहे. म्हणजे स्नानाने शरीरातील दोष, थकवा आणि रोग दूर होतात. अभ्यंग स्नानात वापरले जाणारे उबदार तेल (जसे की तिळाचे तेल) त्वचेला पोषण देतं, रक्ताभिसरण सुधारतं आणि थंडीपासून संरक्षण करतं.

3. देवपूजा आणि धार्मिक महत्त्व:
   नरकचतुर्दशीच्या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने नरकासुराचा वध केला, या विजयाच्या आनंदात अभ्यंग स्नान करण्याची प्रथा सुरू झाली. म्हणून या स्नानाला “नरक चतुर्दशीचे स्नान” असंही म्हणतात.

4. सौंदर्य आणि तेज वाढवणे:
   पारंपरिक पद्धतीने केलेले अभ्यंग स्नान शरीराला मऊ, चमकदार आणि निरोगी ठेवते. म्हणून दिवाळीत हे सौंदर्यवर्धक स्नान मानले जाते.

अभ्यंग स्नान कसे करतात?

1. शुभ मुहूर्त:
   दिवाळीच्या पहाटे, सूर्योदयापूर्वी अभ्यंग स्नान करण्याची परंपरा आहे. हे स्नान केल्याने दिवस शुभ आणि आनंदी जातो.

2. तेल लावणे:
   स्नानापूर्वी तिळाचे, नारळाचे किंवा सुगंधी औषधी तेल शरीरावर हलक्या हाताने मालिश करतात.

   • यामुळे त्वचा मऊ राहते.

   • शरीरातील थकवा आणि ताण दूर होतो.

3. उटणे वापरणे:
   तेलानंतर पारंपरिक उटणं (चणाडाळ पीठ, हळद, चंदन, गुलाबपाणी) वापरून स्नान केलं जातं. याने त्वचा स्वच्छ आणि उजळ होते.

4. सुगंधी पाण्याने स्नान:
   काही ठिकाणी शेवटी गुलाबपाणी किंवा सुगंधी फुलं टाकून स्नान करतात, ज्याने दिवसभर ताजेतवाने वाटते.

5. स्नानानंतर पूजा आणि आरती:
   अभ्यंग स्नानानंतर नवीन कपडे घालून देवाची पूजा केली जाते, घरातील ज्येष्ठांकडून आशीर्वाद घेतले जातात आणि नंतर दिवाळीचे गोड पदार्थ खाल्ले जातात.

वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून फायदे:

• तेलस्नानामुळे त्वचेतील ओलावा टिकतो.

• रक्ताभिसरण सुधारते आणि स्नायू शिथिल होतात.

• उटण्यामुळे त्वचा स्वच्छ, मऊ आणि रोगप्रतिरोधक बनते.

• सकाळच्या थंड हवेत केलेले स्नान शरीराला उर्जा आणि ताजेपणा देते.

सूचना / Disclaimer

हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे. अभ्यंग स्नानाची परंपरा आरोग्यदायी असली तरी त्वचेला कोणतीही अॅलर्जी, इन्फेक्शन किंवा इतर समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. प्रत्येक व्यक्तीची त्वचा आणि प्रकृती वेगळी असते, त्यामुळे कोणते तेल किंवा उटणं योग्य आहे हे वैयक्तिक सल्ल्यानुसार ठरवावे.