मेहनतीचं गोड फळ : जोगपाल सिंग फोगाट यांची यशोगाथा

हरियाणातील झज्जर जिल्ह्यातील जोगपाल सिंग फोगाट यांची कहाणी ही मेहनत, धैर्य आणि नव्या वाटेचा शोध घेण्याचं उत्तम उदाहरण आहे. इंग्रजी शिक्षक म्हणून काम करत असताना त्यांनी २००१ मध्ये मधमाशीपालनाची जोखीम घेतली. कुटुंबाचा विरोध, वडिलांचा टोमणा आणि समाजाची टिंगल सहन करत त्यांनी फक्त ₹६०,००० गुंतवणुकीत ३० बॉक्स लावून सुरुवात केली.

पहिल्याच महिन्यात मिळालेल्या नफ्याने त्यांचा आत्मविश्वास इतका वाढला की २००७ मध्ये त्यांनी शिक्षकाची नोकरी सोडून पूर्णवेळ या व्यवसायात उतरायचा निर्णय घेतला.

‘Apis mellifera’ या जातीच्या मधमाश्यांपासून ते गहू, मोहरी, लिची, सफरचंद, निंब व तिळाच्या हंगामात उच्च दर्जाचा मध गोळा करू लागले. मधासोबतच बीझवॅक्स, रॉयल जेली, बी पोलन आणि मधसाबण यांसारखी उत्पादनेही त्यांनी बाजारात आणली.

२०१६ मध्ये स्वतःचं प्रोसेसिंग युनिट सुरू करून ‘नेचर फ्रेश’ आणि ‘बी बज’ या दोन ब्रँडखाली त्यांनी देशभरात विक्री सुरु केली. ऑनलाइन व ऑफलाइन मार्केटिंगमुळे त्यांचा ग्राहकवर्ग वेगाने वाढला आणि आज त्यांचा वार्षिक व्यवसाय तब्बल ₹२ कोटींवर पोहोचला आहे.

विशेष म्हणजे या उद्योगामुळे शेतकऱ्यांच्या पिकांमध्ये परागीभवन वाढून उत्पादनातही लक्षणीय वाढ झाली आहे. आजवर ५०० हून अधिक शेतकऱ्यांना त्यांनी प्रशिक्षण दिलं आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली मेहराना गावातील धर्मवीर सिंग नंदल यांनी ३० बॉक्सपासून सुरुवात करून तब्बल २५०० बॉक्सपर्यंत व्यवसाय वाढवला आहे आणि दरवर्षी ₹५ ते ₹१० लाख कमावतात.

एकेकाळी जोगपाल यांना "वेडा" म्हणणारे लोकच आता मधमाशीपालनात उतरले आहेत, हेच त्यांच्या यशाचं खरं बक्षीस आहे.

जोगपाल सिंग फोगाट यांची कहाणी हे दाखवते की धैर्य, चिकाटी आणि नवी दृष्टी असेल तर यशस्वी होण्यापासून कुणालाही रोखता येत नाही.