आजच्या काळात अनेकजण नोकरी, शिक्षण किंवा इतर कारणांमुळे घरापासून दूर राहतात. अशा वेळी बहुतेकांना एकच बेडरूम असलेले घर किंवा फ्लॅट उपलब्ध असतो. आपल्या घरातील वडीलधाऱ्यांनी बैठक खोलीत किंवा स्वतंत्र जागेत देवघर (मंदिर) केलेले आपण पाहिलेले असते. पण जेव्हा संपूर्ण घरात फक्त एकच खोली उपलब्ध असेल, तेव्हा प्रश्न निर्माण होतो — बेडरूममध्ये देवघर ठेवणे योग्य आहे का?
वास्तुशास्त्रानुसार शक्यतो बेडरूममध्ये देवघर ठेवणे टाळावे, कारण बेडरूम ही विश्रांती, झोप आणि वैयक्तिक क्षणांसाठी वापरली जाणारी जागा असते, तर देवघर हे शांत, पवित्र आणि ध्यानासाठी योग्य असावे लागते. तरीही, जर बेडरूमशिवाय दुसरा कोणताही पर्याय नसेल, तर काही नियम पाळून देवघर ठेवता येते.
१. योग्य दिशा निवडा
वास्तुशास्त्रानुसार ईशान्य (उत्तर-पूर्व) कोपरा देवघरसाठी सर्वोत्तम मानला जातो. शक्य असल्यास बेडरूममधील हाच कोपरा देवघरसाठी वापरावा.
२. देवमूर्ती जमिनीवर ठेवू नका
देवमूर्ती किंवा देवांचे फोटो नेहमी उंच पाटावर किंवा कपाटात ठेवा. जमिनीवर ठेवणे अपमानकारक मानले जाते.
३. प्रकाश आणि स्वच्छता ठेवा
देवघराची जागा नेहमी स्वच्छ, नीटनेटकी आणि प्रकाशमान असावी. गडद व उदास रंग टाळावेत.
४. झोपेची दिशा लक्षात ठेवा
झोपताना पाय देवघराच्या दिशेने येणार नाहीत याची काळजी घ्या. पाय देवांकडे असणे अशुभ मानले जाते.
५. देवघर झाका
झोपताना किंवा दैनंदिन वैयक्तिक काम करताना देवघर स्वच्छ कपड्याने झाकावे. यामुळे वैयक्तिक आणि आध्यात्मिक जागेत योग्य अंतर राहते.
६. अस्ताव्यस्त वस्तू टाळा
मोबाईल, कपडे, पुस्तके किंवा इतर वस्तू देवघराच्या आसपास ठेवू नयेत. गोंधळ आध्यात्मिक ऊर्जेला बाधा आणतो.
बेडरूममधील आरामदायी व वैयक्तिक ऊर्जा आणि देवघरातील ध्यानशील, सात्त्विक ऊर्जा यामध्ये विसंगती असते. बेडरूममध्ये असलेले इलेक्ट्रॉनिक गॅजेट्स, कपडे व इतर वस्तू आध्यात्मिक वातावरणात अडथळा आणू शकतात. म्हणूनच स्वतंत्र पूजा कक्ष, बैठक खोली किंवा शांत कोपरा हा अधिक योग्य पर्याय मानला जातो.
स्वतंत्र देवघरासाठी जागा उपलब्ध असल्यास तीच सर्वोत्तम निवड आहे. मात्र जागेअभावी बेडरूममध्येच देवघर ठेवावे लागत असेल, तर वास्तुशास्त्रातील नियम पाळून ते ठेवता येते. शेवटी श्रद्धा, निष्ठा आणि मनाची पवित्रता हेच खऱ्या भक्तीचे मूळ आहे.
वरील लेखामध्ये दिलेली माहिती ही वास्तुशास्त्रावरील पारंपरिक समजुती व सर्वसाधारण संदर्भांवर आधारित आहे. याचा उद्देश केवळ माहिती देणे हा आहे. कोणताही धार्मिक, आध्यात्मिक किंवा वास्तुविषयक निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घेणे उचित ठरेल. श्रद्धा व वैयक्तिक विश्वासानुसार मतभेद संभवतात.