नवरात्रातील पहिल्या दिवशी पूजली जाणारी देवी म्हणजे शैलपुत्री. "शैल" म्हणजे पर्वत आणि "पुत्री" म्हणजे कन्या. म्हणूनच तिला पर्वतराज हिमालयाची कन्या असे संबोधले जाते.
जन्मकथा
पूर्वजन्मी शैलपुत्रीचा जन्म सती म्हणून झाला होता.
ती दक्ष प्रजापतीची कन्या व भगवान शंकराची अर्धांगिनी होती.
पण दक्षाने यज्ञात शिवाचा अपमान केला आणि सतीने त्याचा विरोध करत स्वतःला यज्ञकुंडात आहुती दिली.
पुढच्या जन्मात ती शैलपुत्री म्हणून हिमालयाच्या घरी जन्मली.
तिचे विवाह पुन्हा भगवान शंकरांशी झाले. म्हणूनच शैलपुत्रीला शिवप्रिया किंवा उमा असेही संबोधले जाते.
स्वरूप
शैलपुत्री दोन हातांनी सजलेली आहे –
उजव्या हातात त्रिशूल
डाव्या हातात कमळ
ती नंदी बैलावर आरूढ आहे.
तिच्या रूपात शांतता, स्थिरता व श्रद्धा दिसून येते.
महत्त्व
शैलपुत्री ही मूलाधार चक्राची अधिष्ठात्री देवी मानली जाते.
तिच्या उपासनेने साधकाच्या जीवनात स्थैर्य, शांती व आत्मविश्वास निर्माण होतो.
साध्या, प्रामाणिक आणि निसर्गाशी जुळलेल्या जीवनशैलीचे ती प्रतीक आहे.
पूजाविधी
पहिल्या दिवशी घटस्थापना करून शैलपुत्रीची पूजा केली जाते.
लाल किंवा पांढरे फुल अर्पण करणे शुभ मानले जाते.
"ॐ देवी शैलपुत्र्यै नमः" हा मंत्र जपला जातो.
दुग्ध, तूप आणि साजूक पदार्थांच्या नैवेद्याने तिला प्रसन्न केले जाते.
संदेश
शैलपुत्री आपल्याला शिकवते की, संकटातही स्थैर्य आणि धैर्य न सोडणे हेच खरी शक्ती आहे.
तिच्या स्मरणाने भक्ताला जीवनातील अडथळ्यांवर मात करण्याची प्रेरणा मिळते.
नवरात्रीच्या पहिल्या दिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा!
माता शैलपुत्रीचे आशीर्वाद तुमच्या आयुष्यात सुख, समृद्धी आणि शांती भरून टाको.