फाल्गुन महिन्याच्या आगमनासोबतच विविध सण-उत्सव आणि उपासना परंपरा सुरू होतात. त्यात संकष्टी चतुर्थीचा विशेष महत्व आहे. हा दिवस हिंदू धर्मात अत्यंत शुभ मानला जातो, कारण या दिवशी भगवान गणेशाच्या आशीर्वादाची प्रार्थना करून अडथळे (विघ्न) दूर करण्याची परंपरा आहे.
या वर्षी द्विजप्रिय संकष्टी चतुर्थी एका अत्यंत शुभ दिवशी येत आहे.
हिंदू पंचांगानुसार संकष्टी चतुर्थी फाल्गुन महिन्यात कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला साजरी केली जाते.
२०२६ मध्ये ही चतुर्थी ५ फेब्रुवारी, गुरुवार या दिवशी आहे.
द्रिक पंचांगानुसार:
चतुर्थी तिथीची सुरुवात: ५ फेब्रुवारी २०२६, रात्री १२:०९
चतुर्थी तिथीची समाप्ती: ६ फेब्रुवारी २०२६, रात्री १२:२२
संकष्टीचे व्रत ५ फेब्रुवारी रोजीच केले जाते, कारण चंद्र दर्शन (चंद्रपूजा) हे संकष्टीचे प्रमुख अंग आहे.
या दिवशी भक्त भगवान गणेशाच्या द्विजप्रिय रूपाची पूजा करतात.
विश्वास असा आहे की, जे भक्त श्रद्धेने व्रत करतात आणि गणेशाची आराधना करतात, त्यांचे सर्व विघ्न दूर होतात.
विशेष अर्पण:
दुर्वा
मोदक
लाल फुलं
या अर्पणातून विशेष फल मिळते, असे धार्मिक परंपरेत सांगितले जाते.
मंत्र जप:
“ॐ गण गणपतये नमः”
हा मंत्र उच्चारल्याने मनःशांती आणि यश प्राप्त होते, असे मानले जाते.
संकष्टी व्रताची समाप्ती रात्री चंद्राला अर्घ्य देऊन केली जाते.
संकष्टीचे व्रत पूर्ण होण्यासाठी चंद्र दर्शन अत्यंत आवश्यक मानले जाते.
५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी चंद्र उदय सुमारे रात्री ९:३५ वाजता होईल, परंतु स्थानानुसार थोडा फरक असू शकतो.
शास्त्रानुसार चंद्राला अर्घ्य देताना रोली, अक्षत आणि पांढरे फुल घालणे आवश्यक आहे.
यामुळे ग्रहस्थिती सुधारते आणि मानसिक तणाव कमी होतो, असा विश्वास आहे.
या संकष्टी चतुर्थीला आपण सर्वांनी गणपतीबाप्पाच्या आशीर्वादाने आपल्या आयुष्यातील अडथळे दूर होवोत.
आपल्या घरात सुख-समृद्धी, आरोग्य आणि शांती नांदो.
आपणास आणि आपल्या कुटुंबाला संकष्टी चतुर्थीच्या हार्दिक शुभेच्छा!
वरील लेख धार्मिक परंपरा आणि पंचांगावर आधारित माहितीपर स्वरूपाचा आहे. यामध्ये कोणत्याही प्रकारचा वैद्यकीय किंवा वैयक्तिक सल्ला समाविष्ट नाही. धार्मिक विधी व वेळा स्थानानुसार बदलू शकतात, त्यामुळे आपल्या स्थानिक पंचांगाचा सल्ला घेणे श्रेयस्कर आहे.