नाक कोरणे आणि बोळे खाण्याची सवय – खरंच किती घातक?

नाक कोरणे ही सवय साधारणपणे सामाजिकदृष्ट्या नकोशी मानली जाते. काहीजण यामधून बाहेर काढलेले बोळे (Boogers) खातातही, जे अधिकच अस्वच्छ व अप्रिय वाटते. पण खरोखरच बोळे खाल्ल्याने आजार होतात का?

 बोळे खाल्ल्याने आजार होतात का?

• बोळे म्हणजे प्रामुख्याने वाळलेला कफ. आपले शरीर दररोज अंदाजे १.५ लिटर कफ तयार करते, ज्यापैकी बहुतांश आपण नकळत गिळतो.

• बोळ्यात धूळ, परागकण, जंतू आणि इतर हवेतले कण असतात. पण हेच घटक आपल्या घशात व पोटात नेहमी पोहोचतात.

• पोटातील आम्ल (Stomach Acid) हे जंतूंविरुद्ध एक मोठे संरक्षण यंत्र आहे, त्यामुळे बोळे खाल्ल्याने सहसा आजार होत नाही.

 तरीसुद्धा बोळे खाणे योग्य का नाही?

• ते पौष्टिक नसतात.

• सामाजिक दृष्टिकोनातून ही सवय अप्रिय मानली जाते.

• नाक कोरण्यामुळे नाकातून रक्त येणे, जंतुसंसर्ग (Staph infection), आणि नाकातील जखमा होऊ शकतात.

 लहान मुलं बोळे का खातात?

• कुतूहल – मुलं स्वतःबद्दल जाणून घेण्याच्या प्रक्रियेत असे करतात.

• चव – कफामध्ये मिठाचे प्रमाण असल्याने थोडी खारट चव जाणवते.

• सवय / आत्मशांती – काही वेळा ही सवय OCD सारख्या मानसिक समस्येशी जोडलेली असू शकते.

 ही सवय थांबवण्यासाठी उपाय

• ह्युमिडिफायर वापरा – हवेतील आर्द्रता वाढवल्याने बोळे कमी तयार होतात.

• सलाइन नाक स्प्रे – नाक ओलसर राहते व बोळे तयार होणे टळते.

• रुमाल/टिश्यू वापरा – नाक शिंकरून स्वच्छ ठेवा.

• अ‍ॅलर्जी/कफाचा त्रास असल्यास उपचार घ्या.

• जर ही सवय OCD शी निगडित असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

 डिस्क्लेमर

वरील माहिती ही फक्त जनजागृतीसाठी दिलेली आहे. कोणताही आजार, संसर्ग किंवा सवयीमुळे होणारा त्रास असल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.