कर्करोग उपचारात नवी आशा! पपईच्या पानांपासून तयार औषधामुळे केमोथेरपीनंतर प्लेटलेट्स वाढण्यास मदत; टाटा रुग्णालयाच्या संशोधनातून सकारात्मक निष्कर्ष

मुंबई | प्रतिनिधी

कर्करोगाच्या उपचारात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या केमोथेरपीमुळे अनेक रुग्णांच्या शरीरातील प्लेटलेट्सची संख्या कमी होते, ही मोठी समस्या मानली जाते. मात्र पपईच्या पानांच्या अर्कापासून तयार करण्यात आलेल्या 'कॅरिपील' या आयुर्वेदिक औषधामुळे प्लेटलेट्स लवकर वाढण्यास मदत होत असल्याचे टाटा मेमोरियल रुग्णालयाच्या महत्त्वपूर्ण संशोधनातून समोर आले आहे.

केमोथेरपीनंतर प्लेटलेट्स कमी झाल्यास रक्तस्रावाचा धोका वाढतो आणि अनेकदा पुढील केमोथेरपीचे सत्र पुढे ढकलावे लागते. त्यामुळे उपचारांच्या परिणामकारकतेवर परिणाम होऊ शकतो. या पार्श्वभूमीवर टाटा मेमोरियल रुग्णालयाच्या गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल मेडिकल ऑन्कोलॉजी विभागाने २०१८ ते २०२१ या कालावधीत २९१ कर्करोग रुग्णांवर नियंत्रित वैद्यकीय अभ्यास केला.

संशोधनात एका गटाला नियमित उपचारांसोबत पपईच्या पानांच्या अर्कापासून तयार केलेले 'कॅरिपील' औषध, तर दुसऱ्या गटाला प्लेसिबो देण्यात आले. अभ्यासात कॅरिपील घेतलेल्या रुग्णांमध्ये प्लेटलेट्सची संख्या अधिक वेगाने वाढल्याचे दिसून आले. तसेच केमोथेरपीचे सत्र पुढे ढकलण्याची गरज कमी भासली आणि कोणतेही गंभीर दुष्परिणाम आढळले नसल्याची माहिती संशोधन पथकाने दिली.

या संशोधनाचे निष्कर्ष जागतिक स्तरावरील प्रतिष्ठित कर्करोगविषयक नियतकालिक 'JCO Global Oncology' मध्ये प्रकाशित झाले आहेत. त्यामुळे पपईच्या पानांच्या अर्कावर आधारित सहाय्यक उपचाराला प्रथमच मोठ्या प्रमाणातील नियंत्रित वैज्ञानिक अभ्यासाचा आधार मिळाला आहे.

उपचार खर्चातही मोठी बचत

केमोथेरपीनंतर प्लेटलेट्स वाढविण्यासाठी वापरले जाणारे काही इंजेक्शन्स अत्यंत महाग असून त्यांचा खर्च हजारो ते लाखो रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो. त्याच्या तुलनेत कॅरिपील ही आयुर्वेदिक गोळी सुमारे ३०० रुपयांत उपलब्ध असल्याने अनेक रुग्णांसाठी हा अधिक परवडणारा पर्याय ठरू शकतो. मात्र कोणत्याही रुग्णाने हे औषध स्वतःहून सुरू न करता उपचार करणाऱ्या ऑन्कोलॉजिस्टच्या सल्ल्यानेच वापरावे.

टाटा मेमोरियल रुग्णालयाच्या या संशोधनामुळे कमी खर्चातील, वैज्ञानिकदृष्ट्या अभ्यासलेला आणि सहाय्यक स्वरूपाचा उपचार पर्याय उपलब्ध होण्याची आशा निर्माण झाली आहे. भविष्यात अधिक संशोधन आणि वैद्यकीय मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार अशा उपचारांचा व्यापक वापर होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

डिस्क्लेमर :
हा लेख टाटा मेमोरियल रुग्णालयाच्या संशोधनासंदर्भातील उपलब्ध माहितीवर आधारित आहे. पपईच्या पानांपासून तयार केलेले औषध हे केमोथेरपीचा पर्याय नसून सहाय्यक (Supportive) उपचार आहे. कोणतेही औषध डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय घेऊ नये.