नवरात्र हा भक्ती, उपवास आणि सात्विक आहाराचा काळ आहे. या दिवसांत जेवण नेहमीपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने बनवले जाते – नियमित धान्य, कांदा, लसूण आणि काही मसाले टाळले जातात. त्याऐवजी सात्त्विक, पचायला सोपा आणि पौष्टिक आहार तयार केला जातो.
या काळात कुट्टू, सिंघाडा, साबुदाणा, फळे आणि पनीर या घटकांचा वापर मोठ्या प्रमाणात केला जातो. विशेषतः पनीर हे एक बहुगुणी खाद्यपदार्थ ठरत असून, उपवासाच्या जेवणाला विविधता व चव देते.
नवरात्रीसाठी पनीरच्या खास रेसिपी
पनीर टिक्का
सेंधा मीठ, दही आणि जिरे-लाल मिरचीसारख्या सौम्य मसाल्यात पनीरचे तुकडे मॅरिनेट करा.
भाजून किंवा एअर-फ्राय करून हलक्या धुरकट सुगंधाने सजलेले टिक्के तयार होतात.
कांदा-लसूण न वापरता बनवलेले हे टिक्के कोथिंबीर चटणीसोबत उत्तम लागतात.
पनीर-मखाना करी
भाजलेले मखाने आणि पनीरचे तुकडे काजू-दहीच्या सौम्य ग्रेव्हीत शिजवले जातात.
जिरे, हिरवी मिरची आणि सेंधा मीठ यांचा वापर होतो.
कुट्टू किंवा सिंघाडा रोटीबरोबर ही करी अप्रतिम लागते.
पनीर स्टफ्ड कुट्टू पराठा
कुट्टू पीठाच्या पराठ्यात हिरवी मिरची, कोथिंबीर आणि सेंधा मीठ टाकून केलेले पनीर स्टफिंग भरले जाते.
तव्यावर तुपात भाजून दही किंवा साधी बटाट्याची भाजीसोबत सर्व्ह करता येतो.
पनीर खीर
किसलेले पनीर दुधात मंद आचेवर शिजवून त्यात वेलदोडा, केशर, बदाम-पिस्ते घालून बनवली जाते.
हलकी, गोडसर आणि पचायला सोपी असल्याने भोगासाठी उत्तम पर्याय आहे.
पनीर मालपुआ
किसलेले पनीर, सिंघाडा पीठ आणि दूध वापरून पिठ तयार केले जाते.
तव्यावर हलक्या तुपात तळून नंतर वेलदोडा-गुलाबाच्या सुगंधी पाकात भिजवले जाते.
नरम, रसाळ आणि गोडसर मालपुए प्रसादासाठी खास बनवले जातात.
प्रथिनांनी समृद्ध असल्याने उपवासात शरीराला ऊर्जा देते.
सहज पचते व दीर्घकाळ तृप्ती देते.
विविध पदार्थांमध्ये वापरल्यामुळे उपवासातील जेवणाला चवदार विविधता मिळते.
वरील माहिती ही सांस्कृतिक आणि माहितीपर हेतूसाठी दिली आहे. प्रत्येकाने आपल्या परंपरा, श्रद्धा व आरोग्याच्या गरजेनुसार उपवासाचे पदार्थ निवडावेत. आरोग्यविषयक अडचणी असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
या नवरात्रीत पनीरच्या या चविष्ट रेसिपी नक्की करून पाहा आणि उपवासाला पौष्टिक व स्वादिष्ट स्पर्श द्या!
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
