मखाना खीर (Foxnut Pudding) ही एक अतिशय चविष्ट, हलकी व पौष्टिक मिठाई आहे. श्रीकृष्ण जन्माष्टमीसारख्या पवित्र सणांमध्ये किंवा उपवासाच्या दिवशी ही खीर विशेषतः केली जाते. मखाना म्हणजे कमळाच्या बिया (Lotus Seeds/Foxnuts). यात प्रथिने, कॅल्शियम, लोह व अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असल्याने आरोग्यासाठीही फायदेशीर आहे.
लागणारे साहित्य (३–४ जणांसाठी)
१ कप मखाना (कमळाच्या बिया)
१ लिटर फुल क्रीम दूध
½ कप साखर (चवीनुसार)
२ टेबलस्पून तूप
८–१० बदाम व काजू (चिरून)
७–८ मनुका
४–५ वेलदोडे (पूड करून)
काही केशर काड्या (ऐच्छिक)
कृती
कढईत तूप गरम करून त्यात मखाने मंद आचेवर भाजून घ्या, जोपर्यंत ते कुरकुरीत होत नाहीत.
अर्धे मखाने थोडे थंड झाल्यावर हाताने किंवा खलबत्त्यात जाडसर कुटून घ्या. उरलेले मखाने तसेच ठेवा.
जाड बुडाच्या पातेल्यात दूध उकळून घट्ट होईपर्यंत आटवा.
त्यात भाजलेले मखाने (संपूर्ण व कुटलेले) घालून ८–१० मिनिटे शिजू द्या.
आता त्यात साखर, वेलदोड्याची पूड, बदाम-काजू व मनुका घालून ५ मिनिटे मंद आचेवर उकळा.
केशराच्या काड्या घालून सुगंध व रंग वाढवा.
ही स्वादिष्ट मखाना खीर गरम किंवा थंड, दोन्ही प्रकारे सर्व्ह करा.
उपवासाच्या दिवशी ही खीर अतिशय हलकी, पौष्टिक व पोटभरीची ठरते.
ही माहिती केवळ शैक्षणिक आणि माहितीपर हेतूने दिलेली आहे. दिलेल्या साहित्य व पद्धत वापरण्यापूर्वी आपल्या आहाराच्या गरजा, आरोग्यस्थिती व उपवासाच्या परंपरा लक्षात घेऊनच वापरावी.