रस्मलाई हा एक अप्रतिम, तोंडात विरघळणारा भारतीय डेझर्ट आहे. मऊसूत छेना (पनीर) च्या गोळ्यांना केशर-इलायचीच्या सुगंधाने भरलेले गोड दुध शोषून घेतल्यावर तयार होणारी ही मिठाई कोणत्याही सणासाठी, समारंभासाठी किंवा खास प्रसंगी एकदम योग्य ठरते.
खाली दिलेल्या पायरी-पायरीनुसार कृतीने तुम्हीही सहजपणे घरच्या घरी ही स्वादिष्ट रस्मलाई तयार करू शकता.
छेना (पनीर) साठी:
१ लिटर फुल फॅट दूध
२ टेबलस्पून लिंबाचा रस किंवा व्हिनेगर
१ कप पाणी
१ टीस्पून कॉर्नफ्लोअर (ऐच्छिक)
साखरेचा पाक:
१ कप साखर
४ कप पाणी
रस (गोड दूध) साठी:
५०० मि.ली. फुल फॅट दूध
¼ कप साखर (चवीप्रमाणे)
¼ टीस्पून वेलदोडा पावडर
८–१० केशर काड्या (गरम दुधात भिजवलेल्या)
२ टेबलस्पून बारीक चिरलेले बदाम व पिस्ते
पायरी १ : छेना तयार करणे
१. दुध उकळवा. उकळी आल्यावर गॅस मंद करा आणि त्यात लिंबाचा रस/व्हिनेगर घाला.
२. दूध फाटल्यावर मलमलच्या कपड्यात गाळा आणि थंड पाण्याने धुवा.
३. जादा पाणी काढून टाका व ३० मिनिटे टांगून ठेवा.
४. त्यानंतर छेना ५–७ मिनिटे मऊ होईपर्यंत मळा. कॉर्नफ्लोअर घालून लहान, गुळगुळीत गोळे तयार करा.
पायरी २ : साखरेचा पाक बनवणे
१. एका खोलगट पातेल्यात ४ कप पाणी व १ कप साखर घालून उकळा.
२. साखर विरघळल्यावर छेना गोळे हलकेच टाका.
३. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर १०–१२ मिनिटे शिजवा. गोळे दुप्पट होतील.
४. गॅस बंद करून थंड होऊ द्या. नंतर हलकेच दाबून अतिरिक्त पाक काढा.
पायरी ३ : रस तयार करणे (गोड दूध)
१. दूध उकळवा व मंद आचेवर १०–१५ मिनिटे आटवा.
२. साखर, वेलदोडा पावडर व केशर दूध घाला.
३. चिरलेले सुके मेवे मिसळा व गॅस बंद करा.
पायरी ४ : रस्मलाई एकत्र करणे
१. तयार छेना गोळे या गरम गोड दुधात हलकेच टाका.
२. २–३ तास फ्रिजमध्ये ठेवा जेणेकरून गोळे दुध शोषून घेतील.
३. वरून बदाम-पिस्ते आणि केशराने सजवा.
मळणे महत्त्वाचे: छेना जितका मऊ तितकी रस्मलाई मऊसर बनेल.
अतिशिजवू नका: साखरेच्या पाकात जास्त वेळ ठेवल्यास गोळे रबरी होतात.
सुगंध वाढवा: दुधात केशर व वेलदोडा घातल्याने रसाला अप्रतिम सुगंध येतो.
थंडगार करूनच सर्व्ह करा. प्रत्येक घासात दुध, केशर आणि पनीरचा अप्रतिम संगम अनुभवायला मिळतो — एकदम राजेशाही आनंद!
ही पाककृती केवळ घरगुती वापरासाठी माहिती म्हणून दिली आहे. घटकद्रव्ये, प्रमाण आणि अॅलर्जी संदर्भातील काळजी वापरणाऱ्याने स्वतः घ्यावी. कोणत्याही आरोग्यविषयक अडचणीसाठी आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे उचित राहील.