दांडिया काठ्यांचे महत्त्व – नवरात्रीतील दांडिया रास 

 दांडिया काठ्यांचे महत्त्व – नवरात्रीतील दांडिया रास 
  • Positive News
  • सप्टेंबर 23 2025

Share on  

 दांडिया काठ्यांचे महत्त्व – नवरात्रीतील दांडिया रास 

 

नवरात्री व दांडिया रास

सन २०२५ मध्ये नवरात्रोत्सव २२ सप्टेंबरपासून सुरू आहे. या नऊ दिवसांच्या उत्सवात देवी दुर्गेची उपासना केली जाते. याच काळात होणाऱ्या रंगीबेरंगी दांडिया नाइट्स सर्वांनाच आनंद देतात. दांडिया म्हणजे गुजराती लोकनृत्य असून यात दोन फूट लांबीच्या काठ्यांचा (दांडिया) वापर केला जातो.

दांडियाचा उगम आणि धार्मिक संदर्भ

दांडियाचा संबंध थेट मातेच्या शस्त्राशी जोडलेला आहे. या काठ्या म्हणजे देवी दुर्गेच्या तलवारीचे प्रतीक मानले जाते. महिषासुरावर विजय मिळविण्यासाठी मातेने ज्या शौर्याचा परिचय दिला, त्याच शौर्याचे प्रतीक म्हणजे दांडिया. त्यामुळेच दांडिया रासला ‘तलवार नृत्य’ असेही म्हटले जाते.

नृत्यातील प्रतीकात्मकता

  • दांडिया खेळताना एकमेकांच्या काठ्या ठोकल्या जातात, ज्यातून सुर व असुर यांचा संघर्ष दर्शविला जातो.

  • गोलाकार फिरण्याच्या हालचालींमधून जन्म, मृत्यू व पुनर्जन्माचा जीवनचक्र दर्शविले जाते.

  • दांडियाच्या आवाजाने वातावरणातील नकारात्मकता दूर होते व सकारात्मक ऊर्जा निर्माण होते, असे मानले जाते.

दांडियाचा सामाजिक अर्थ

दांडिया हा केवळ धार्मिक विधी नाही तर एक सामाजिक सण आहे. यातून समाजातील लोक एकत्र येतात, आनंद व्यक्त करतात व परस्परांमध्ये आपुलकी वाढवितात.

निष्कर्ष

दांडिया काठ्या या केवळ नृत्याचे साधन नसून त्या देवीच्या शौर्याचे, शस्त्राचे आणि शुभशक्तीचे प्रतीक आहेत. नवरात्रीच्या उत्सवात दांडिया खेळणे म्हणजे चांगुलपणाचा वाईटावर झालेला विजय साजरा करणे आणि समुदायामध्ये एकात्मतेचा संदेश देणे होय.

Disclaimer: हा लेख माहितीपर आहे. यात दिलेली माहिती धार्मिक व सांस्कृतिक परंपरेवर आधारित असून वाचकांनी याचा स्वीकार श्रद्धेनुसार करावा.

संबंधित बातम्या