पनीर हा भारतीय स्वयंपाकाचा राजा! पनीर बटर मसाला, भुर्जी, तवा पनीर—शाकाहारी पदार्थांत तोच हिरो. पण एक धक्कादायक सत्य म्हणजे, अलीकडच्या काळात बाजारात खोटे किंवा भेसळयुक्त पनीर मोठ्या प्रमाणात येऊ लागले आहे.
दूधाऐवजी डिटर्जंट, स्टार्च, रिफाइंड तेल किंवा काही वेळा औद्योगिक आम्ल वापरून तयार केलेले हे बनावट पनीर आरोग्यासाठी अत्यंत हानिकारक ठरू शकते.
मग खरे पनीर ओळखायचे कसे?
खाली दिलेल्या ६ सोप्या टेस्ट तुम्ही घरबसल्या करून पनीर शुद्ध आहे की नाही ते ओळखू शकता.
शुद्ध पनीरला हलका, सुखद, दुधाचा नैसर्गिक वास असतो.
जर पनीर आंबूस, जास्त आम्लीय, किंवा डिटर्जंटसारखा विचित्र वास देत असेल, तर ते भेसळयुक्त असण्याची शक्यता जास्त.
खरे पनीर:
मऊ आणि किंचित दाणेदार असते
हाताने दाबल्यावर थोडेसे परत उभे राहते
खोटे पनीर:
अतिशय गुळगुळीत किंवा रबरी
कधीकधी तुटताना भुसभुशीत किंवा वाळूसारखे वाटते
उकळत्या पाण्यात पनीरचा छोटा तुकडा 10–15 मिनिटे ठेवा.
शुद्ध पनीर: आकार टिकवते आणि मऊच राहते
बनावट पनीर: फुटते, विरघळते किंवा रबरसारखे होते
स्टार्च मिसळले आहे का हे तपासण्यासाठी.
कसे करायचे?
पनीर थोडे चुरून त्यावर आयोडीनचे काही थेंब टाका.
निळा रंग दिसला → स्टार्च आहे = भेसळ
काहीही रंग बदल नाही → पनीर शुद्ध
उकडून थंड केलेल्या पनीरावर चना डाळ पावडर किंवा बेसन शिंपडा.
लालसर/गुलाबी रंग → डिटर्जंटसारखे रसायन मिसळलेले असण्याची शक्यता
काहीही बदल नाही → पनीर शुद्ध
गरम पाण्याच्या ग्लासमध्ये पनीरचे चुरे टाकून ढवळा.
खरे पनीर: आकार टिकवते किंवा मऊ दाण्यांमध्ये तुटते
खोटे पनीर: पूर्णपणे विरघळते आणि पाणी खूप ढगाळ होते
बनावट पनीर शरीराला हानी पोहोचवू शकते. म्हणून, साध्या घरगुती चाचण्यांनी प्रथम शुद्धता तपासणे फायदेशीर असते. तरीही, अंतिम खात्री हवी असल्यास प्रमाणित लॅब चाचणी घेणे हेच सर्वोत्तम.
सूचना / Disclaimer:
हा लेख केवळ सामान्य माहिती आणि जागरूकता वाढवण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. घरगुती तपासणी पद्धती या प्राथमिक आहेत; अचूक निष्कर्षांसाठी तज्ज्ञांचा सल्ला किंवा प्रमाणित प्रयोगशाळेची चाचणी आवश्यक असू शकते.
तंत्रज्ञानाच्या युगात पत्रकारितेचे महत्त्व
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
बदलत्या हवामानाचे आपल्यावर परिणाम
