भारतात घर किंवा व्यावसायिक ठिकाण बांधताना Vastu Shastra (वास्तुशास्त्र) याला विशेष महत्त्व दिले जाते. अनेकांच्या मते घरातील वास्तुदोषामुळे जीवनातील प्रगती, आरोग्य आणि आर्थिक स्थितीवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
प्रसिद्ध ज्योतिषतज्ज्ञ Pandit Hriday Ranjan Sharma (पंडित हृदय रंजन शर्मा) यांच्या मते, घर किंवा दुकानात वास्तुदोष असल्यास जीवनात अडथळे निर्माण होऊ शकतात. त्यांनी वास्तुदोष ओळखण्याची चिन्हे आणि त्यावरील काही पारंपरिक उपाय सांगितले आहेत.
घरात वास्तुदोष असल्यास काही सामान्य संकेत दिसू शकतात. त्यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो:
कामात सतत अडथळे येणे किंवा प्रगती न होणे
घरातील सदस्यांना वारंवार आजार होणे
लग्न किंवा संततीप्राप्तीत विलंब होणे
घरात सतत वादविवाद किंवा असंतोष राहणे
कुटुंबाची आर्थिक किंवा सामाजिक प्रगती थांबणे
वास्तुदोष कमी करण्यासाठी काही पारंपरिक उपाय सुचवले जातात:
वाहत्या पाण्यात, तलावात किंवा कालव्यात मासे सोडणे
कुत्रे आणि मुंग्यांना अन्न देणे
गरजू मुलींच्या शिक्षणासाठी किंवा लग्नासाठी दान करणे
पक्षी आणि प्राण्यांची सेवा करणे
सूर्यदेवाला अर्घ्य देणे
पितरांसाठी तर्पण करणे
वास्तुशास्त्रानुसार घराच्या मुख्य दरवाजाचा रंग दिशेनुसार ठरवणे शुभ मानले जाते.
पूर्व दिशेकडील दरवाजा: केशरी किंवा सोनेरी रंग
उत्तर दिशेकडील दरवाजा: निळा किंवा आकाशी निळा
पश्चिम दिशेकडील दरवाजा: पांढरा किंवा हलका पिवळा
घरातील जिना बांधताना काही नियम पाळणे आवश्यक मानले जाते.
जिना दक्षिण, पश्चिम किंवा नैऋत्य दिशेत असावा
पायऱ्यांची संख्या नेहमी विषम असावी (उदा. ३, ५, ७, ९, ११, १३)
१७ पायऱ्या विशेष शुभ मानल्या जातात
जिन्याखाली स्टोअर रूम किंवा स्विच रूम ठेवता येते, पण शौचालय, बाथरूम, बेड किंवा बसण्याची जागा ठेवू नये
घराच्या किंवा दुकानाच्या मध्यभागी जिना बांधू नये, कारण तो भाग ‘ब्रह्मस्थान’ मानला जातो
घरातील मंदिरासाठी ईशान्य (उत्तर-पूर्व) दिशा सर्वात शुभ मानली जाते. या दिशेत Lord Shiva (भगवान शिव) यांची मूर्ती किंवा शिवलिंग ठेवणे शुभ मानले जाते. मंदिराचे तोंड पूर्व किंवा दक्षिण दिशेकडे असावे. मात्र घरात मोठ्या विधीने प्राणप्रतिष्ठा केलेली मूर्ती ठेवू नये; त्याऐवजी फोटो किंवा छोटी मूर्ती ठेवणे योग्य मानले जाते.
वास्तुशास्त्रानुसार घराची रचना आणि व्यवस्था योग्य ठेवली तर सकारात्मक ऊर्जा वाढते आणि जीवनात सुख, शांतता व प्रगती येते, असे मानले जाते. त्यामुळे घर बांधताना किंवा सजवताना वास्तुच्या मूलभूत नियमांचा विचार केला जातो.
Disclaimer (अस्वीकरण):
हा लेख पारंपरिक वास्तुशास्त्र आणि ज्योतिष तज्ज्ञांच्या मतांवर आधारित माहितीपर स्वरूपात तयार करण्यात आला आहे. यातील माहिती ही श्रद्धा आणि पारंपरिक मान्यतांवर आधारित असून ती वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध असल्याचा दावा नाही. कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.