भारतीय स्वयंपाकात कोथिंबीरला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. भाजी, आमटी, वरण, उसळ किंवा चटणी असो—ताजी कोथिंबीर नसेल तर पदार्थ अपूर्ण वाटतो. मात्र बाजारातून आणलेली कोथिंबीर लवकर सुकते किंवा खराब होते. यावर सर्वोत्तम उपाय म्हणजे घरच्या घरी कोथिंबीर लावणे.
कोथिंबीर लावणे खूप सोपे, मजेशीर आणि कमी कष्टात होणारे काम आहे. कुंडी, ग्रो बॅग किंवा थेट मातीमध्येही ती सहज उगवता येते. खाली दिलेली आहे टप्प्याटप्प्याने सोपी पद्धत.
कोथिंबीर बिया (पूर्ण धणे)
8 ते 10 इंच खोल कुंडी किंवा ग्रो बॅग
माती मिश्रण (बागेची माती + कंपोस्ट + कोकोपीट)
पाणी देण्यासाठी स्प्रे बाटली किंवा मग
कोथिंबीरच्या बिया हलक्या हाताने दाबून दोन भागांत फोडा. त्यानंतर त्या बिया 4 ते 6 तास पाण्यात भिजत ठेवा. यामुळे बिया लवकर उगवण्यास मदत होते.
कुंडीमध्ये माती भरून थोडी ओलसर करा. बिया मातीवर समसमान पसरवा आणि त्यावर मातीचा पातळ थर घाला. बिया फार खोल पेरू नका, अन्यथा उगवण्यास उशीर होऊ शकतो.
दररोज हलक्या प्रमाणात पाणी द्या. माती खूप चिखल होणार नाही याची काळजी घ्या. स्प्रे बाटलीचा वापर केल्यास माती योग्य प्रमाणात ओलसर राहते.
कुंडी अशा ठिकाणी ठेवा जिथे रोज 4 ते 5 तास सूर्यप्रकाश मिळेल. 7 ते 10 दिवसांत कोवळी रोपे दिसू लागतील. झाडे 3 ते 4 इंच उंच झाल्यावर थोडेसे वर्मी कंपोस्ट किंवा सेंद्रिय खत द्या.
25 ते 30 दिवसांत कोथिंबीर काढण्यासाठी तयार होते. वरून पाने कापा, पण मुळे उपटू नका. त्यामुळे पुन्हा नवीन पाने उगवतात.
कोथिंबीर उन्हाळा आणि हिवाळा—दोन्ही ऋतूंमध्ये चांगली वाढते. दर 15 दिवसांनी नवीन बिया पेरल्यास वर्षभर ताजी कोथिंबीर मिळू शकते.
हा लेख घरगुती बागकामाविषयी माहिती देण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. येथे दिलेल्या सूचना सामान्य अनुभव व सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून त्या मार्गदर्शक स्वरूपाच्या आहेत. माती, हवामान आणि देखभाल यांनुसार परिणाम बदलू शकतात. हा लेख शैक्षणिक व माहितीपर उद्देशाने सादर करण्यात आला आहे.