गणेश जयंती, ज्याला माघी गणेश चतुर्थी असेही म्हटले जाते, हा भगवान श्रीगणेशांचा जन्मदिन म्हणून साजरा केला जातो. हा उत्सव दरवर्षी हिंदू पंचांगानुसार माघ महिन्यात येतो, जो ग्रेगोरियन दिनदर्शिकेनुसार साधारणपणे जानेवारी किंवा फेब्रुवारीत असतो.
महाराष्ट्र आणि कोकण भागात गणेश जयंती मोठ्या भक्तिभावाने आणि उत्साहात साजरी केली जाते. या दिवशी विघ्नहर्ता, बुद्धी आणि सौभाग्याचे दैवत असलेल्या गणपती बाप्पांचे पूजन करून त्यांचे आशीर्वाद मिळवण्याची परंपरा आहे.
२०२६ साली गणेश जयंती गुरुवार, २२ जानेवारी २०२६ रोजी साजरी होणार आहे.
गणेश जयंती : २२ जानेवारी २०२६ (गुरुवार)
चतुर्थी तिथी प्रारंभ : सकाळी ०२:४७, २२ जानेवारी २०२६
चतुर्थी तिथी समाप्त : सकाळी ०२:२८, २३ जानेवारी २०२६
पंचांगानुसार,
मध्याह्न गणेश पूजन मुहूर्त : सकाळी ११:२९ ते दुपारी ०१:३७
अभिजित मुहूर्त : दुपारी १२:१६ ते ०१:००
या काळात गणपती बाप्पांचे पूजन करणे विशेष फलदायी मानले जाते.
गणेश जयंतीच्या दिवशी सकाळी ०९:२२ ते रात्री ०९:१९ या वेळेत चंद्रदर्शन टाळावे, अशी परंपरा आहे.
माघी गणेश जयंतीला वरद चतुर्थी असेही म्हणतात, म्हणजेच आशीर्वाद देणारी चतुर्थी. या दिवशी श्रद्धेने गणपती बाप्पांची पूजा केल्यास जीवनातील अडथळे दूर होतात, दुःख कमी होते आणि बुद्धी, शांती व समाधान प्राप्त होते, असा भक्तांचा विश्वास आहे. अनेक भाविक या दिवशी व्रतही करतात.
ब्रह्ममुहूर्तात उठून स्नान करावे व गणपती बाप्पांचे ध्यान करावे.
स्वच्छ, शक्यतो पिवळ्या रंगाचे वस्त्र परिधान करावे, कारण पिवळा रंग गणेशप्रिय मानला जातो.
घरातील देवघर स्वच्छ करून फुलांनी सजवावे.
पूजेपूर्वी आचमन करावे – तांब्याच्या भांड्यातील पाणी हातात घेऊन तीन वेळा प्राशन करावे.
मनोभावे संकल्प करून गणेश पूजन सुरू करावे.
धूप, गायीच्या तुपाचा दिवा, फुले, दुर्वा, मोदक अर्पण करावेत.
शेंदूर आणि नारळ अर्पण करून गणपती बाप्पांचे आशीर्वाद मागावेत.
गणेश जयंती हा केवळ धार्मिक उत्सव नसून, जीवनात सकारात्मकता, श्रद्धा आणि आत्मविश्वास वाढवणारा पवित्र दिवस आहे. या दिवशी भक्तिभावाने गणपती बाप्पांचे स्मरण केल्यास जीवनात सुख, शांती आणि यश प्राप्त होते, अशी दृढ श्रद्धा आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer):
या लेखातील माहिती पंचांग, धार्मिक परंपरा व सामान्य श्रद्धांवर आधारित आहे. येथे दिलेली माहिती आध्यात्मिक व धार्मिक मार्गदर्शनासाठी असून ती कोणत्याही तज्ज्ञ धार्मिक, ज्योतिषीय किंवा वैयक्तिक सल्ल्याचा पर्याय नाही. कोणतेही उपाय स्वीकारण्यापूर्वी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे उचित ठरेल. लेखाचा उद्देश माहितीपर व सकारात्मक दृष्टिकोन मांडणे हा आहे.