गणेश चतुर्थी २०२५: शुभ मुहूर्त, स्थापना नियम आणि पूजेची माहिती

मुंबई : गणेश चतुर्थी हा भारतातील सर्वात आनंदोत्सवाने साजरा होणारा सण आहे. दहा दिवस चालणाऱ्या या उत्सवात भक्त मोठ्या श्रद्धेने घराघरांत गणरायाचे आगमन करतात. रस्ते मिरवणुकांनी गजबजतात, मोदकांचा सुगंध दरवळतो आणि “गणपती बाप्पा मोरया”च्या गजरात संपूर्ण वातावरण भक्तिमय बनते.

द्रिक पंचांगानुसार, २०२५ मध्ये गणेश चतुर्थी बुधवार, २७ ऑगस्ट रोजी साजरी होईल.
गणेश स्थापना २७ ऑगस्ट रोजी होईल, तर गणेश विसर्जन शनिवार, ६ सप्टेंबर (अनंत चतुर्दशी) रोजी पार पाडले जाईल.

गणेश चतुर्थी २०२५: शुभ मुहूर्त

चतुर्थी तिथी सुरू: २६ ऑगस्ट २०२५ दुपारी १:५४ वाजता

चतुर्थी तिथी समाप्त: २७ ऑगस्ट २०२५ दुपारी ३:४४ वाजता

सर्वोत्तम मुहूर्त: २७ ऑगस्ट २०२५ सकाळी किंवा दुपारी गणेश स्थापनेसाठी शुभ मानला जातो.

गणेश विसर्जन: ६ सप्टेंबर २०२५, अनंत चतुर्दशी.

गणेश स्थापनेसाठी महत्वाचे नियम
मूर्ती आणि सोंडेची दिशा

नेहमी सोंड डावीकडे वळलेली मूर्ती निवडा. ती घरगुती पूजेसाठी शुभ मानली जाते.

उजवीकडे सोंड असलेली मूर्ती ‘सिद्धिविनायक’ स्वरूपाची मानली जाते आणि त्यासाठी कठोर विधीपालन आवश्यक असते.

शुद्धता आणि स्थान

पूजा स्थळ स्वच्छ करून गंगाजल शिंपडा.

मूर्ती थेट जमिनीवर ठेवू नका. स्वच्छ लाकडी पट्टावर किंवा चोख्यावर लाल/पिवळा कापड टाकून स्थापना करा.

शक्यतो मातीची मूर्ती निवडा. तीच शास्त्रानुसार सर्वात पवित्र मानली जाते.

दिशा आणि मुहूर्त

मूर्तीची स्थापना फक्त चतुर्थी तिथीमध्येच करा. उशिरा रात्री स्थापना टाळा.

मूर्ती ईशान्य (ईशान कोन) दिशेला तोंड करून ठेवणे सर्वाधिक शुभ मानले जाते.

मूर्तीचा आकार

घरगुती पूजेसाठी नेहमी लहान मूर्ती निवडा, ज्याचे विसर्जन सोयीने करता येईल.

पूजेचे विधी

मूर्तीवर जल, दूध किंवा पंचामृताने अभिषेक करा.

प्राणप्रतिष्ठा मंत्र उच्चारून मूर्तीमध्ये चैतन्य आणा.

मूर्तीला सिंदूर, दूर्वा अर्पण करा.

मोदकांचा नैवेद्य द्या, कारण तो गणपती बाप्पांचा आवडता प्रसाद आहे.

दैनंदिन पूजा

सकाळ-संध्याकाळ आरती, मंत्रजप आणि नैवेद्य अर्पण करा.

अनेक भक्त उपवास करतात. काहीजण फळाहार घेतात, तर काही स्त्रिया कुटुंबाच्या समृद्धीसाठी आणि मुलांच्या कल्याणासाठी निर्जला व्रतही करतात.

या सर्व पारंपरिक नियमांचे पालन केल्याने गणेश चतुर्थीची पूजा अधिक फलदायी ठरते आणि घरात ज्ञान, समृद्धी व मंगलमयता नांदते.

अस्वीकरण

हा लेख केवळ माहितीपर असून धार्मिक किंवा आध्यात्मिक सल्ल्याचा पर्याय नाही. पूजा-विधी करताना स्थानिक परंपरा, कुटुंबातील पद्धती किंवा तज्ज्ञ पुरोहितांचा सल्ला घ्यावा.