उपवासाचे दिवस हे फक्त भक्तिभावाने पूजा-अर्चा करण्याचे नसतात, तर हलके, सात्त्विक आणि पौष्टिक आहार घेण्याचेही असतात. उपवासात सर्वाधिक लोकप्रिय गोड पदार्थांपैकी एक म्हणजे शिरा.
शिर्याचे महत्त्व
शिरा हा फक्त गोड पदार्थ नाही, तर प्रसाद म्हणून त्याला धार्मिक महत्त्व आहे. मंदिरात किंवा घरातील पूजा-अर्चेत शिरा नेहमीच नैवेद्य म्हणून अर्पण केला जातो. उपवासात खाल्ला जाणारा शिरा हा हलका, पचायला सोपा आणि उर्जादायी असतो.
लागणारे साहित्य
१ वाटी उपवासाची रवा (सामान्यतः शेंगदाण्याचे पीठ, साबुदाणा रवा किंवा राजगिरा पीठ वापरतात)
२ वाट्या दूध (किंवा पाणी)
४–५ टेबलस्पून साखर / गूळ
२ टेबलस्पून तूप
४–५ वेलदोड्याची पूड
काजू, बदाम, मनुका सजावटीसाठी
कृती
प्रथम एका पॅनमध्ये तूप गरम करून त्यात उपवासाचा रवा मंद आचेवर परतून घ्या. सुवास सुटेपर्यंत छान परतणे आवश्यक आहे.
दुसरीकडे दूध किंवा पाणी उकळवून त्यात हळूहळू परतलेला रवा टाकत ढवळत राहा. गुठळ्या होणार नाहीत याची काळजी घ्या.
मिश्रण घट्ट होऊ लागले की त्यात साखर (किंवा गूळ) घाला आणि नीट मिसळा.
वरून वेलदोड्याची पूड आणि तुपात परतलेले काजू-बदाम घालून सजवा.
गरमागरम शिरा उपवासात खाण्यासाठी किंवा पूजेत नैवेद्य म्हणून अर्पण करण्यासाठी तयार आहे.
आरोग्यदायी फायदे
उपवासाचा शिरा पचायला हलका असतो.
दूध आणि सुका मेवा यामुळे ऊर्जा आणि पोषण मिळते.
वेलदोड्याचा सुगंध मन प्रसन्न ठेवतो.
उपवासाचा शिरा हा भक्ती, परंपरा आणि स्वाद यांचा सुंदर संगम आहे.