डीआरडीओची मोठी कामगिरी! 'पिनाका मार्क-३' रॉकेटची यशस्वी चाचणी; भारताच्या संरक्षण क्षमतेत ऐतिहासिक भर

मुंबई | प्रतिनिधी

भारताच्या संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने (DRDO) स्वदेशी 'पिनाका मार्क-३' दीर्घ पल्ल्याच्या मार्गदर्शित रॉकेटची ओडिशातील बालासोर चाचणी केंद्रात यशस्वी चाचणी घेतली आहे. या यशस्वी चाचणीमुळे भारताच्या स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाला मोठी बळकटी मिळाली असून, अचूक लक्ष्यभेद आणि वेगवान प्रतिसाद क्षमतेच्या दिशेने आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे.

६० किलोमीटरवरील लक्ष्याचा अचूक भेद

चाचणीदरम्यान पिनाका मार्क-३ ने सुमारे ६० किलोमीटर अंतरावरील लक्ष्यावर अत्यंत अचूक मारा केला. अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, ही चाचणी कमी अंतरावर घेण्यात आली असून या प्रणालीची प्रत्यक्ष कार्यक्षम मारक क्षमता यापेक्षा अधिक असल्याचे सांगितले जाते.

वेगवान आणि अत्याधुनिक प्रणाली

चाचणीदरम्यान रॉकेटने सुमारे मॅक ४.७ इतका वेग गाठल्याचे वृत्त आहे. हा वेग ध्वनीच्या वेगापेक्षा अनेक पटीने अधिक असून, लक्ष्यावर अतिशय कमी वेळेत अचूक प्रहार करण्याची क्षमता या प्रणालीत आहे.

'मार्क-३' म्हणजे काय?

संरक्षण क्षेत्रात 'मार्क' (Mark) हा शब्द शस्त्रास्त्राच्या आवृत्ती किंवा सुधारीत पिढीचा निर्देश करतो. पिनाका प्रणालीची ही तिसरी प्रगत आवृत्ती असल्याने तिला 'पिनाका मार्क-३' असे नाव देण्यात आले आहे. या आवृत्तीत अचूकता, मारक क्षमता आणि कार्यक्षमतेत लक्षणीय सुधारणा करण्यात आल्या आहेत.

स्वदेशी संरक्षण क्षमतेला बळ

पिनाका ही पूर्णपणे 'मेक इन इंडिया' संकल्पनेत विकसित करण्यात आलेली बहुनळी रॉकेट प्रणाली (Multi Barrel Rocket Launcher) आहे. कमी खर्चात प्रभावी लक्ष्यभेद करण्याच्या क्षमतेमुळे ही प्रणाली भारतीय लष्करासाठी महत्त्वाची मानली जाते.

कारगिलपासून आधुनिक तंत्रज्ञानापर्यंतचा प्रवास

पिनाका प्रणालीचा विकास १९८० च्या दशकात सुरू झाला. कारगिल युद्धादरम्यान या प्रणालीचा प्रभावी वापर झाल्यानंतर तिच्या विकासाला अधिक गती मिळाली. त्यानंतर सातत्याने सुधारणा करत आज पिनाका आधुनिक आणि विश्वासार्ह स्वदेशी शस्त्र प्रणाली म्हणून विकसित झाली आहे.

निर्यातीलाही चालना

भारतीय संरक्षण उत्पादनांबाबत अनेक देशांनी रस दाखवला असून, पिनाका प्रणालीच्या निर्यातीसंदर्भात काही देशांशी चर्चा सुरू असल्याचेही वृत्त आहे. यामुळे भारताच्या संरक्षण उत्पादन उद्योगाला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

भारताच्या संरक्षण क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा टप्पा

पिनाका मार्क-३ ची यशस्वी चाचणी ही भारताच्या स्वावलंबी संरक्षण धोरणातील आणखी एक महत्त्वाची उपलब्धी मानली जात आहे. स्वदेशी तंत्रज्ञान, आधुनिक संशोधन आणि वाढती संरक्षण क्षमता यामुळे भारत जागतिक संरक्षण क्षेत्रात अधिक सक्षम आणि आत्मनिर्भर राष्ट्र म्हणून पुढे जात असल्याचे या यशातून पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.

डिस्क्लेमर :

ही बातमी उपलब्ध अधिकृत माहिती, संरक्षण क्षेत्रातील अहवाल आणि विविध वृत्तसंस्थांच्या वृत्तांवर आधारित आहे. संरक्षणाशी संबंधित काही तांत्रिक तपशील अधिकृत घोषणेनुसार बदलू शकतात. राष्ट्रीय सुरक्षेच्या कारणास्तव काही माहिती सार्वजनिक करण्यात आलेली नसू शकते.