जगभरातील लाखो लोकांची सकाळ कॉफीशिवाय पूर्ण होत नाही. ऊर्जा मिळवण्यासाठी आणि झोप उडवण्यासाठी कॉफी हा पहिला पर्याय असतो. पण जर तुम्हाला कॉफीचा कंटाळा आला असेल, तर सकाळी हॉट चॉकलेट (कोको) हा एक वेगळा आणि आरोग्यदायी पर्याय ठरू शकतो. तज्ञांच्या मते, दोन्ही पेयांचे शरीरावर वेगवेगळे परिणाम होतात.
कॉफी:
एका कप कॉफीत साधारण 80–100 मि.ग्रॅ. कॅफिन असते (ब्रूइंगनुसार बदलू शकते). कॅफिन मेंदूतील अॅडेनोसिन या झोप आणणाऱ्या रसायनाला ब्लॉक करून 20–45 मिनिटांत जागरूकता वाढवते.
हॉट चॉकलेट:
एका कपात साधारण 5–25 मि.ग्रॅ. कॅफिन असते. कोकोमध्ये थिओब्रोमाइन नावाचे सौम्य उत्तेजक असते, जे हलकी आणि दीर्घकाळ टिकणारी ऊर्जा देते, पण जास्त ताण किंवा थरथर निर्माण करत नाही.
जर तुम्हाला त्वरित जाग येण्यासाठी जोरदार पेय हवे असेल तर कॉफी उपयुक्त.
पण जर तुम्हाला चिंता किंवा जास्त कॅफिनमुळे त्रास होत असेल, तर हॉट चॉकलेट अधिक योग्य.
कॉफी अँटिऑक्सिडंट्सने भरलेली असून लक्ष केंद्रीत करण्यास मदत करते. काही संशोधनानुसार ती मेंदूच्या कार्यक्षमतेसाठी फायदेशीर ठरू शकते.
हॉट चॉकलेटमध्ये असलेले फ्लॅव्होनॉइड्स मेंदूकडे जाणारा रक्तप्रवाह सुधारू शकतात. कोको मूड सुधारण्यास आणि ताण कमी करण्यास मदत करू शकतो. उबदार चॉकलेटमुळे ‘सेरोटोनिन’ (हॅपी हार्मोन) स्रवण्यास चालना मिळते.
उत्पादकता आणि तीव्र लक्ष हवे असल्यास कॉफी चांगली.
शांत, स्थिर ऊर्जा आणि आराम हवा असल्यास हॉट चॉकलेट फायदेशीर.
कॉफी आम्लीय (acidic) असल्याने काही लोकांमध्ये अॅसिड रिफ्लक्स किंवा गॅस्ट्रायटिस वाढवू शकते. तसेच ती तात्पुरते हृदयगती आणि रक्तदाब वाढवू शकते.
हॉट चॉकलेट कमी आम्लीय असते, पण पूर्ण फॅट दूध आणि साखर वापरल्यास ते जड होऊ शकते. त्यामुळे लो-फॅट दूध किंवा प्लांट-बेस्ड पर्याय वापरणे योग्य.
हे पूर्णपणे तुमच्या शरीराच्या प्रतिसादावर अवलंबून आहे.
झोप कमी झाली असेल आणि जास्त काम असेल तर कॉफी मदत करू शकते.
ताण जास्त असेल किंवा शांत ऊर्जा हवी असेल तर हॉट चॉकलेट निवडा.
कधी कधी दोन्ही पेयांचा संतुलित वापर करणेही योग्य ठरते.
सकाळी कोणते पेय घ्यावे हे ट्रेंडवर नव्हे, तर तुमच्या शरीराच्या गरजांवर ठरवा. जे पेय तुम्हाला ऊर्जा देईल पण अस्वस्थता, चिंता किंवा पचनाचा त्रास निर्माण करणार नाही, तेच तुमच्यासाठी सर्वोत्तम आहे.