१६७० – मराठा साम्राज्याचे तिसरे छत्रपती
जन्मदिन: २४ फेब्रुवारी १६७०
मराठा साम्राज्याच्या इतिहासातील एक धैर्यवान आणि दूरदर्शी नेतृत्व म्हणजे राजाराम प्रथम (राजाराम शिवाजीराजे भोसले). ते हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक शिवाजी यांचे धाकटे पुत्र होते. अत्यंत कठीण आणि संघर्षमय काळात त्यांनी मराठा साम्राज्याची धुरा समर्थपणे सांभाळली.
राजाराम महाराजांचा जन्म रायगड किल्ला येथे झाला. लहानपणापासूनच त्यांना शौर्य, रणनीती आणि प्रशासनाचे धडे मिळाले. त्यांच्या आयुष्यातील बहुतांश काळ हा संघर्ष आणि मुघलांविरुद्धच्या लढायांमध्ये गेला.
छत्रपती संभाजी महाराजांच्या वीरमरणानंतर १६८९ मध्ये राजाराम महाराजांनी गादी स्वीकारली. त्या काळात मुघल सम्राटऔरंगझेब दक्षिणेत स्वराज्य नष्ट करण्यासाठी प्रयत्नशील होता.
परंतु राजाराम महाराजांनी हार न मानता लढा सुरू ठेवला. त्यांनी आपली राजधानी तात्पुरती जिंजी किल्ला (तामिळनाडू) येथे हलवली आणि तेथून मराठा सैन्याचे नेतृत्व केले. त्यांच्या धैर्यामुळे स्वराज्याची ज्योत अखंड तेवत राहिली.
मुघलांविरुद्ध छापामार युद्धतंत्राचा प्रभावी वापर
स्वराज्याचे संघटन टिकवून ठेवणे
मराठा सरदारांना एकत्रित ठेवण्याचा प्रयत्न
दक्षिण भारतात स्वराज्याचा प्रभाव वाढवणे
राजाराम महाराजांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी महाराणी ताराबाई यांनी स्वराज्याची धुरा सांभाळली आणि लढा पुढे चालू ठेवला.
छत्रपती राजाराम महाराजांचे जीवन आपल्याला संकटातही न डगमगता लढण्याची प्रेरणा देते. त्यांचे धैर्य, नेतृत्व आणि स्वराज्यनिष्ठा आजही प्रत्येक मराठी मनात अभिमान निर्माण करतात.
ही माहिती ऐतिहासिक संदर्भांवर आधारित असून सर्वसामान्य जनजागृतीसाठी सादर करण्यात आली आहे. दिनांक व घटनांबाबत विविध ऐतिहासिक स्रोतांनुसार थोडेफार मतभेद आढळू शकतात.
छत्रपती राजाराम शिवाजीराजे भोसले यांना जन्मदिनानिमित्त विनम्र अभिवादन!