“महिलांनी नेतृत्व करावे” हा विचार आज केवळ घोषवाक्य राहिलेला नाही, तर अनेक महिला आपल्या कर्तृत्वातून तो प्रत्यक्षात सिद्ध करत आहेत.
याचे प्रेरणादायी उदाहरण म्हणजे केरळच्या पोलीस दलातील २८ वर्षीय कृष्णप्रिया उन्नी.
२०२४ बॅचच्या सब-इन्स्पेक्टर असलेल्या कृष्णप्रिया उन्नी यांनी इडुक्की जिल्ह्यातील मुन्नार पोलीस ठाण्याच्या Station House Officer (SHO) म्हणून पदभार स्वीकारला आहे. विशेष म्हणजे, या पदावर नियुक्त होणाऱ्या त्या मुन्नार पोलीस ठाण्याच्या पहिल्या महिला SHO ठरल्या आहेत.
ही केवळ एका अधिकाऱ्याची नियुक्ती नाही; तर महिलांच्या नेतृत्वक्षमतेवर आणि त्यांच्या कर्तृत्वावर असलेल्या वाढत्या विश्वासाचे प्रतीक आहे.
मुन्नार हे केरळमधील प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ आहे. देश-विदेशातून वर्षभर मोठ्या संख्येने पर्यटक येथे येतात.
त्यामुळे मुन्नारमध्ये पोलिसांसमोर अनेक प्रकारची आव्हाने असतात—
पर्यटकांची सुरक्षा
वाहतूक व्यवस्थापन
गर्दीचे नियोजन
कायदा व सुव्यवस्था
स्थानिक नागरिकांची सुरक्षितता
गुन्ह्यांना प्रतिबंध आणि त्यावर कारवाई
अशा विविध जबाबदाऱ्यांचे नेतृत्व आता कृष्णप्रिया उन्नी करणार आहेत.
त्यांच्यासाठी ही निश्चितच आव्हानात्मक जबाबदारी आहे; मात्र आव्हान स्वीकारण्याची तयारी आणि कर्तव्याप्रती असलेली बांधिलकी हीच त्यांच्या प्रवासाची खरी ताकद आहे.
कृष्णप्रिया उन्नी यांचे मूळ गाव इडुक्कीतील कत्तप्पना परिसरातील नरियमपारा आहे.
पोलीस प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी आपल्या सेवेला सुरुवात केली. त्यानंतर विविध जबाबदाऱ्या पार पाडताना त्यांना मुन्नार पोलीस ठाण्यात काम करण्याची संधी मिळाली.
तेथील अनुभवाने त्यांना या नव्या जबाबदारीसाठी तयार केले.
त्यांच्या प्रवासातून हे स्पष्ट होते की मोठी संधी अचानक मिळत नाही; अनेकदा तिच्यामागे सातत्याने केलेले काम आणि जबाबदारीने पार पाडलेली छोटी-छोटी कामे असतात.
पोलिस दलातील नोकरी म्हणजे केवळ गणवेश परिधान करणे नाही.
ती म्हणजे—
धैर्याने निर्णय घेणे,
अडचणींच्या वेळी शांत राहणे,
नागरिकांचे संरक्षण करणे,
कायद्याचे पालन करणे आणि इतरांना सुरक्षिततेची भावना देणे.
या सर्व जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी शारीरिक क्षमतेसोबतच मानसिक ताकद, निर्णयक्षमता, संयम आणि नेतृत्वगुण आवश्यक असतात.
कृष्णप्रियांची नियुक्ती हे दाखवून देते की या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी महिलाही सक्षमपणे पुढे येत आहेत.
आज अनेक मुली आपल्या करिअरचे स्वप्न पाहत आहेत.
कोणी डॉक्टर होण्याचे स्वप्न पाहते,
कोणी इंजिनिअर,
कोणी शिक्षक,
कोणी पायलट,
तर कोणी पोलीस अधिकारी होण्याचे.
कृष्णप्रिया उन्नी यांची कहाणी अशा प्रत्येक मुलीला सांगते—
वय कमी आहे म्हणून जबाबदारी मोठी घेता येत नाही, असे नाही.
२८ वर्षांचे वय हे मर्यादा नसून, नव्या शक्यतांची सुरुवातही असू शकते.
SHO पद मिळणे ही निश्चितच अभिमानाची बाब आहे. पण त्याहून महत्त्वाचे आहे ते म्हणजे त्या पदावर मिळालेला विश्वास योग्य प्रकारे निभावणे.
मुन्नारसारख्या पर्यटनस्थळी पोलिस अधिकाऱ्याला एका बाजूला पर्यटकांच्या सुरक्षेची काळजी घ्यावी लागते, तर दुसऱ्या बाजूला स्थानिक नागरिकांच्या समस्या आणि कायदा-सुव्यवस्थेची जबाबदारीही सांभाळावी लागते.
ही जबाबदारी कृष्णप्रिया उन्नी आता स्वीकारत आहेत.
कृष्णप्रियांचे यश केवळ त्यांचे वैयक्तिक यश नाही.
अशा घटना समाजातील एका महत्त्वाच्या विचाराला बळ देतात—
आज एक महिला पोलीस अधिकारी एका महत्त्वाच्या पोलीस ठाण्याचे नेतृत्व करत आहे.
उद्या कदाचित तिच्याकडे पाहून एखादी छोटी मुलगी म्हणेल—
“मलाही पोलीस अधिकारी व्हायचे आहे!”
आणि कदाचित त्या एका स्वप्नातून आणखी एका प्रेरणादायी प्रवासाची सुरुवात होईल.
कृष्णप्रिया उन्नी यांचा प्रवास आपल्याला एक सुंदर गोष्ट शिकवतो—
संधी मिळण्याची वाट पाहत बसू नका; स्वतःला त्या संधीसाठी तयार करा.
वय कमी असो वा जास्त,
परिस्थिती सोपी असो वा कठीण,
समोर आव्हाने असोत वा जबाबदाऱ्या—
आज कृष्णप्रिया उन्नी मुन्नार पोलीस ठाण्याचे नेतृत्व करत आहेत.
त्यांची कहाणी प्रत्येक तरुणीला सांगते—
हा लेख उपलब्ध वृत्तमाहितीवर आधारित प्रेरणादायी स्वरूपात तयार करण्यात आला आहे. यामधील व्यक्ती, पद, नियुक्ती आणि इतर तपशील संबंधित वृत्तस्रोतांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार मांडले आहेत. प्रेरणादायी विचार हे लेखाच्या संदर्भासाठी आहेत. या लेखाचा उद्देश कोणत्याही व्यक्तीची अधिकृत चरित्रात्मक किंवा शासकीय माहिती म्हणून वापर करणे नाही. अधिकृत किंवा अद्ययावत माहितीसाठी संबंधित पोलीस विभाग अथवा अधिकृत शासकीय स्रोतांचा संदर्भ घ्यावा.